Burgerwetenschap, of citizen science, is hot. Na de Splashteller, waarvoor automobilisten werden opgeroepen om dode insecten van hun nummerborden te pulken, begint deze maand in Nederland een nieuw wetenschappelijk experiment waarbij gewone de rol van de wetenschapper deels overnemen: iSPEX.

Genealogie is hot, en genetische genealogie is nog veel hotter. Maar wat zegt dat nou eigenlijk, als een “test” uitwijst dat je afstamt van de Vikingen? Helemaal niets, betoogde een Britse hoogleraar genetica laatst, en ik geef hem groot gelijk.

Wetenschap is hot. Als zelfs De Wereld Draait Door begint met een dagelijks gesprek met een wetenschapper, als zelfs Alexander Klöpping een Universiteit van Nederland opricht, en als heel de wereld aan de TV gekluisterd zit bij de persconferentie over het ontdekte Higgs-deeltjes, dan durf ik voorzichtig te zeggen dat wetenschap het stoffige imago lijkt [...]

Eet Mij is een zoektocht naar de oorsprong van obesitas. Naar de psychologie en de genetica van dik en dun, naar de invloed van de supermarkten, de media en de grote fastfoodketens, en naar de invloed van onze eigen wil op onze buikomvang. De conclusie van het boek is dat het ouderwetse idee ‘ieder pondje [...]

Universiteiten waarschuwen er al een tijdje voor: als jongeren massaal bètastudies blijven ontwijken is er over een aantal jaar geen enkele goede Nederlandse wiskundige of natuurkundige meer over. Ondanks inspanningen van universiteiten om meer leerlingen geïnteresseerd te krijgen in natuurkunde, wiskunde en scheikunde, gaan de meesten nog steeds liever sportmanagement, mediastudies of rechten studeren. De [...]

Het wetenschappelijke radio-programma “Labyrint” van de VPRO, waarin wekelijks een uur lang gepraat wordt over nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen, heeft ook een korte rubriek waarin ze mensen op straat de vraag stellen: “Wat is Wetenschap”? Mensen noemen vaak medische vooruitgang en technische hoogstandjes, dingen die ons allemaal aangaan én er inderdaad niet zouden zijn zonder wetenschap. Maar [...]

Een paar weken terug stond in de NRC een bericht over hoogleraren die geschrapt wilden worden van een wetenschappelijk artikel (link). Het ging om een artikel van Elke Geraerts, universitair hoofddocent psychologie van het Erasmus MC en lid van de prestigieuze Jonge Akademie. Eerder dit jaar werd zij nog gekroond als de slimste vrouw van [...]

Op het hoogtepunt van de campagne stapte ik in de binnenstad van Groningen op een campagnemedewerker van Groenlinks af en vroeg haar wat de standpunten van haar partij waren voor wetenschap. “Wetenschap… eh, bedoel je onderwijs?” stamelde het meisje (mét dreadlocks) – “Nee, wetenschap, onderzoek” was mijn antwoord, waarop ze de hulp inriep van een [...]

“Over het algemeen lijkt het verkiezingsprogramma van het CDA niet heel slecht voor wetenschappers te zijn” – deel 3 in de serie over wetenschap en politiek, met het eindoordeel “redelijk goed”

Gaat u het eens na: kent u een wetenschapper die nu onderzoek doet? Niet Albert Einstein of Antonie van Leeuwenhoek, die zijn al eeuwen dood, maar een levende Nederlandse Wetenschapper?

In maart verscheen het persbericht met de titel ‘Regular chocolate eaters are thinner‘. Daar hadden (wetenschaps)journalisten wel oor naar. Het onderzoek werd in talloze media aangehaald – op de ene plek wat subtieler dan op de andere – en op twitter stond het dagenlang bol van blije vrouwen. De werkelijkheid, uitgeplozen door een Amerikaanse arts en [...]

Casper Hoogenraad is hoogleraar bij de bètafaculteit in Utrecht waar hij het transport van moleculen in zenuwcellen bestudeert. Op 1 februari hield hij zijn oratie, samen met Prof. Anna Ahkmanova, met wie hij de afdeling Celbiologie bestiert. Hiervoor was hij universitair hoofddocent bij de afdeling Neurowetenschappen van het Erasmus MC, waar ik in 2008 bij [...]

In november kwam de Groningse sterrenkundige Peter Barthel in het nieuws met zijn “Sinterklaaspapieronderzoek”. Hij had op een aantal plekken sinterklaas-cadeaupapier gekocht en gekeken naar de afbeelding van de maan op het papier. Veel van dit inpakpapier, ontdekte Barthel in zijn mini-onderzoekje, laat een verkeerde maan zien, namelijk een ochtendsikkeltje in de avond. Hij schreef [...]

Fukushima – Tsjernobyl-II? Een ramp voor de wereld en voornamelijk voor Japan, was de aardbeving die leidde tot de kernramp bij Fukushima (voor een compleet wetenschappelijk overzicht: zie de special van naturenews). Ook nu nog worden continu voedingsmiddelen ontdekt die ernstig vervuild zijn, en die gewoon op de markt zijn. En gegeten worden door kinderen [...]

Op een stormachtige donderdagmiddag in december presenteerden jonge kunstenaars samen met onderzoekers van Nederlandse Genomics-centra hun plannen voor de Designers en Artist for Genomics-Awards. Een prijs voor samenwerkingen tussen kunstenaars en Genomics-centra in Nederland, twee partijen die elkaar anders niet snel zouden treffen. Het unieke van deze prijs is dat échte onderzoekers bijdragen aan de [...]

Stel, je bent journalist en wilt iets schrijven over een nieuwe ontdekking. Het artikel waarin dit beschreven staat is gepubliceerd in het toptijdschrift Nature. Als je het artikel wilt downloaden, stuit je op een inlogpagina met de vraag of je dit artikel wilt kopen voor het bedrag van 30 dollar (pay-per-view). En bij het volgende [...]

Het weer mag dan goed tegenzitten, volgens de kalender is het zomer en dat betekent festival- en evenemententijd. Van Oerol tot dorpsbraderie, overal worden grote en minder grote festivals georganiseerd, vaak rond een thema van muziek of theater. Maar er lijkt een bijzondere trend gaande: de laatste jaren zijn er op festivals ook steeds vaker [...]

In april verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature een commentaar van de Nederlandse moleculair bioloog Hidde Ploegh, die werkt op het prestigieuze MIT-instituut in Boston. Deze gerenommeerde wetenschapper, die heeft gepubliceerd in de allerbeste tijdschriften, veegde de vloer aan met het huidige algemeen gebruikte systeem van het publiceren van onderzoeksresultaten: peer-review. Voor de niet-wetenschappers onder [...]

Een onderzoeker is een wereldvreemde, niet sociaal vaardige nerd in labjas met veiligheidsbril en weinig gevoel voor elegantie, tenminste, dat is het klassieke beeld. Maar tijden veranderen en in deze eeuw, waarin ook onderzoek aan grote bezuinigingen moet geloven (zie recent artikel), is dit beeld aan het veranderen. Niet alleen zien wetenschappers er tegenwoordig vaak [...]

Het Nederlands Olympisch Comitee (NOC*NSF) heeft de ambitie uitgesproken om Nederland bij de top-10 van beste topsport-landen van de wereld te brengen. Als kikkerlandje met slechts 16 miljoen inwoners moeten we daarvoor wat harder ons best doen dan landen als Canada en de VS, die uit een veel grotere vijver van talenten kunnen vissen. Maar, [...]

Van miljoenen Nederlanders ligt materiaal opgeslagen in één van de vele vriezers bij universitair medische centra. Het gaat hier niet om verdachten van misdrijven waarvan biologisch materiaal verzameld is, maar om gewone, gezonde mensen; en om patiënten met zeldzame aandoeningen. Talloze DNA-, huid- en bloedmonsters, maar ook nierstenen, uitstrijkjes en weefselbiopten zijn ingevroren totdat ze [...]

Kunstenaars en wetenschappers – het lijken twee uitersten. Kunstenaars zijn op een creatieve manier bezig om mooie dingen te maken en laten zien, terwijl wetenschappers hun dagen spenderen in donkere laboratoria of achter computers om de oorsprong van ons leven te ontrafelen. Toch is er meer overeenkomst dan je zou denken – ook om een [...]