science palooza.nl

Wat als je alle kwalen die gepaard gaan met ouderdom achter je zou kunnen laten? Weg met alle suffe en saaie opa’s en oma’s, geen lusteloosheid of slappe lichamen meer. Op de wereld zou voortaan alleen nog plek zijn voor de vitale mens. Een kleine groep artsen gelooft dat dit werkelijk kan, en voor een flinke smak geld kan je nu alvast experimenteren met je eigen leven.

Gouden bergen
Steeds vaker duikt er wetenschappelijk onderzoek op dat laat zien hoe één of andere stof ouderdomsverschijnselen voorkomt. Nog geen 2 jaar geleden vormde resveratrol de heetste ontdekking van het nieuwe millennium. Resveratrol zit in rode wijn en zou celschade (wat geassocieerd is met ouderdom) tegen gaan. Bovendien verhoogt het de gezondheid van muizen op een fast-food dieet, en zou het diabetes (type 2) en kanker kunnen voorkomen. Resveratrol dus, voor een leven lang gezond leven? Het Harvard spin-off bedrijf Sirtris dat vervolgonderzoek deed werd in 2008 voor $720 miljoen overgenomen door GSK dat gouden bergen aan de horizon zag liggen. Maar concurrenten Pfizer en Amgen zeggen nu met nieuw onderzoek alle claims te kunnen ontkrachten, Pfizer beweert zelfs dat resveratrol negatieve gevolgen zou kunnen hebben voor mensen.

De nieuwste lieveling is rapamycin, een medicijn dat gebruikt wordt om afstoting van getransplanteerde organen tegen te gaan. Ook hier komt het bewijs van muizen. Die leven 10% langer wanneer er rapamycin aan hun dieet is toegevoegd. Rapamycin legt het afweersysteem plat en dat is weer een probleem voor mensen, maar niet voor muizen die in een semi-steriel lab leven.

Gokken met je leven
Voor mensen die niet langer op nieuw onderzoek willen wachten is er een oplossing in Las Vegas. De private onderneming Cenegenics Medical Institute brengt voor zo’n $10.000 per jaar (dat is toch peanuts in euro’s tegenwoordig) maandelijks je hele gezondheid in kaart en probeert vervolgens processen in je lichaam te ‘optimaliseren’ door allerlei preparaten voor te schrijven.

Cenegenics zegt zo’n 10.000 patiënten te behandelen (voornamelijk mannen) en op het eerste gezicht klinken de aanbevelingen als oude koek: multivitamines, een dieet met een laag-glykemische index, sporten en verder een regelmatig leven. Niets mis mee, maar daar blijft het niet bij. Cenegenics blijkt ook zeer regelmatig de hormonen HCG (humaan choriongonadotrofine) en HGH (humaan groeihormoon) voor te schrijven. En daarmee begeven ze zich op ongetoetst ijs.

Wat is normaal?
HCG stimuleert de testis om meer testosteron aan te maken. Normaliter neemt de productie van testosteron na het 30^ste levensjaar af en volgens Cenegenics is een laag testosteron gehalte één van de oorzaken van ouderdomsverschijnselen zoals het verlies van spiermassa, botontkalking en verlies van energie en libido. Het voorschrijven van HGH heeft eenzelfde reden want ook een laag HGH zou bijdragen aan het verlies van spierweefsel en een toename aan vetweefsel.

Het probleem met hormonen is, net zoals met heel veel andere stoffen in je lichaam, dat elk individu een ander ‘normaal’ gehalte heeft, dus hoeveel spuit je in? Er is misschien wel een fijne balans voor beide hormonen maar waar die balans precies ligt is niet duidelijk. Het gevaar bestaat namelijk dat een te hoog hormoon gehalte tumoren kan aanzetten tot versnelde groei. Dat er echte positieve lichamelijke en geestelijke gevolgen zitten aan het toedienen van extra hormonen is mogelijk, maar vooralsnog onduidelijk (voor testosteron zal dat de komende 6 jaar in zo’n 800 mannen onderzocht worden).

Amateurs
Niet alleen wetenschappers en artsen proberen munt te slaan uit het menselijke verlangen naar een verlengde jeugd, ook wanhopige amateurs staan te trappelen om de wereld te overtuigen van onbewezen praktijken. Neem bijvoorbeeld Suzanne Somers, een 63 jarige actrice met een gezicht dat zo strakgetrokken is dat je geen idee meer hebt of ze lacht of huilt. Zij was een paar maanden geleden te gast bij Oprah ‘Kijk maar onder je stoel voor de sleutels iedereen krijgt een gratis auto’ Winfrey. Somers heeft zichzelf heruitgevonden als zelf-hulp-guru en kwam haar nieuwste aanpak om jong te blijven promoten. De methode: neem 60 supplementen per dag (o.a. vitamines en omega-3-vetzuren), smeer dagelijks oestrogeencrème op je armen, neem 2 weken per maand progesteron en injecteer jezelf dagelijks met een dosis HGH. Als klap op de vuurpijl spuit je 1x per dag met een injectiespuit oestrogeen direct in de vagina. Dat was niet alles, ze gaf aan dat ze na het nuttigen van wijn haar lever vertroetelt met een verjongingskuur (een intraveneuze vitamine C drip) en na blootstelling aan sigarettenrook laat ze haar bloed chemische reinigen.

Oprah liet wat artsen aan het woord om de boel op scherp te zetten, maar nadat Winfrey zelf verklaarde dat ze na 1 dag het gevoel had dat er bij haar ‘een sluier was weggetrokken’, was het pleit beslecht. Er werd weinig tot niets over de gevaren gemeld, zoals dat het toedienen van deze hormonen vrouwen een hogere kans kan geven op een hartaanval, beroertes, bloedstollingen en kanker.

Langer gezond maar eerder dood?
Waarom is men geneigd om zulke risico’s met het leven te nemen? Is het een vorm van ijdeltuiterij om maar zo lang mogelijk de illusie van een eeuwige jeugd vast te kunnen houden? Of zijn het vooruitstrevende mensen die kiezen voor agressieve preventieve behandelingen, weliswaar zonder stevig wetenschappelijk bewijs, om langer gezond te kunnen leven? Al deze behandelingen lijken nu nog veel op Russisch roulette, maar meer onderzoek de komende jaren zal aangeven in hoeverre bedrijven als Cenegenics en mensen als Suzanne Somers het gelijk aan hun kant hebben. Misschien komt het binnen een paar jaar zelfs zover dat we rond ons 40^ste voor de volgende afweging komen te staan: ‘normaal’ oud worden met alle gebreken die daarbij horen, of met hormonen vitaal tot aan je 70^ste en vervolgens een grote kans op kanker en een snelle dood. Ik weet niet direct wat ik dan zou kiezen.

Dit stuk verscheen ook op de Opiniepagina van de Volkskrantsite.