brain-1845962_960_720

Als kersverse moeder komt er een hoop op je af: ik heb tijdens mijn zwangerschap en na de geboorte van mijn dochter veel emotionele periodes meegemaakt en een hoop bijgeleerd. Dat een zwangerschap gepaard gaat met lichamelijke verandering was mij duidelijk, maar als neurowetenschapper was ik natuurlijk ook geïnteresseerd in veranderingen in het brein. Daar bleek niet zo uitgebreid onderzoek naar te zijn gedaan als je zou verwachten, tot een paar weken geleden!

In een artikel gepubliceerd in Nature Neuroscience beschrijft Elseline Hoekzema van de Universiteit Leiden namelijk welke veranderingen er optreden in het zwangere brein. De onderzoekers stopten vrouwen in een MRI-scanner voor en na hun zwangerschap en keken of er veranderingen plaatsvonden in de grootte van hersenstructuren. Op diverse plekken in de zwangere breinen werden reducties in de grijze massa waargenomen, die bijna allemaal voortduurden tot 2 jaar na de zwangerschap. Bovendien vonden ze dat dezelfde hersengebieden actief werden als de vrouwen naar foto’s van hun baby keken. Deze hadden dus ook echt te maken met de band tussen moeder en kind.

Toen ik de krantenartikelen over dit onderzoek deelde met mede-moeders waren de reacties geschrokken. Minder grijze massa wordt nog steeds vooral gezien als iets slechts (denk maar aan de ziekte van Alzheimer), terwijl dit niet per se zo hoeft te zijn. Vanaf onze eerste levensjaren raken we namelijk eigenlijk bijna alleen maar hersencellen kwijt, vooral tijdens de puberteit. De gangbare theorie is daarom dat het kwijtraken van hersencellen niet per definitie problematisch is. Integendeel, het zou juist leiden tot een efficiënter brein omdat overbodige cellen en verbindingen worden opgeofferd en de goede overblijven. Een beetje zoals wanneer je sneller kan reizen als kleine landweggetjes vervangen worden door grotere asfaltwegen.

De kans is dus groot dat iets dergelijks ook aan de gang is in het zwangere brein: het moet zich immers voorbereiden op de komst van een baby, daar zijn een hoop veranderingen voor nodig. En ja, daarvoor zal er vast ook iets “opgeofferd” moeten worden, maar dat wisten we allang en dat heb ik er helemaal voor over!