ionica

Disclaimer: ik schrijf over een boek over opvoeden, terwijl ik geen kinderen heb. Maar zo’n beetje iedereen om me heen heeft ze wel, dus je hoort wel eens wat over opvoedvraagstukken, overtuigingen over de beste slaaprituelen, en de iPad als vloek en zegen.
En ja, soms denk ik daar het mijne van. Niet omdat ik verstand heb van opvoeden (heb ik niet), maar omdat sommige overtuigingen wel erg stellig klinken, terwijl onderbouwing achterwege blijft. Dat maakt me nieuwsgierig: zit er iets in, of praten ouders elkaar of een gezellig opvoedblog na?

Dus, ondanks de afwezigheid van eigen opvoeddilemma’s, was ik benieuwd naar het nieuwste boek van Ionica Smeets: “Zoete kinderen eten geen suiker – en andere opvoedfabeltjes die door de wetenschap zijn ontkracht”. Hierin onderzoekt zij wat de wetenschap kan vertellen over vragen, dilemma’s en worstelingen waar veel jonge ouders tegen aan lopen.

Zogenaamde successtrategieën blijken soms toch niet zo feilloos als beloofd. Bestaan ze wel? Eerlijk gezegd heb ik geen zin om me erin te verdiepen. Maar het leek me wel leuk een iets beter idee te krijgen van wat ergens op slaat, wetenschappelijk gezien, en wat op individuele overtuigingen en ervaringen moet zijn gebaseerd. Smeets leek me een betrouwbaar persoon om dat voor me uit te zoeken en lekker leesbaar samen te vatten. Haar kritische blik en vermogen om dingen helder en bondig op te schrijven zouden mij snel bijspijkeren, zo verwachte ik. En zo geschiedde.

In het voorwoord schrijft Smeets al dat “je de meeste ongevraagde opvoedadviezen rustig naast je neer kunt leggen”. Lekker begin voor een boek over opvoeden! Ze schrijft ook dat dat ongevraagde advies, ook van onbekenden, haar onzeker maakte. En als Smeets onzeker is, gaat ze dingen opzoeken; ze richt zich tot de wetenschap (dát zouden meer mensen moeten doen!). En heel vaak bleek dat de adviezen, theorieën en bakerpraatjes nergens op slaan.

In korte hoofdstukjes bespreekt ze onderwerpen die uit het leven gegrepen zijn van jonge ouders: hoe het beste om te gaan met dwarse op de grond liggende peuters, of Sesamstraat eigenlijk hersenspoeling is, of kinderen tegenwoordig later zindelijk worden dan vroeger, hoe het nou zit met meisjes en wiskunde, of meisjes en de kleur roze. Ook schrijft ze over het traject ervoor: bijvoorbeeld of je naar de sauna mag als je zwanger bent, en of er zaken zijn die voorspellen of je een jongetje of meisje krijgt.

Als je hoopt op een concrete lijst met tips richting perfect en evidence-based ouderschap en voorbeeldige kindjes: helaas. Zo duidelijk is het allemaal gewoon niet. Veel vraagstukken zijn gewoon niet systematisch en gecontroleerd te onderzoeken, en bij observationele studies zijn nogal wat kanttekeningen te plaatsen, dus die leveren geen keiharde, eenduidige conclusies op. Smeets legt het wetenschappelijke proces en de uitdagingen uit, dus automatisch krijgt de lezer een lesje in niet klakkeloos alles aannemen.

Ze schrijft eerlijk over haar eigen ervaringen en beleving van de geboorte van haar zoontje en dochtertje, inclusief enkele minder rooskleurige aspecten. Feitelijk en onderbouwd als ze vaak denkt en handelt, negeert ook zij soms de wetenschap, als dat prettiger voelt.

Eigenlijk is dat ook de boodschap van het boek: er is niet zoveel bekend over wat het beste is in de opvoeding. Er komt geen sluitend antwoord op hoe lang je een baby nou mag laten huilen. Het is vooral belangrijk dat je een opvoedstijl kiest waar je jezelf prettig bij voelt. Want dat een kind baat heeft bij een ontspannen ouder, is wel redelijk duidelijk.

Ik kan me voorstellen dat dat voor de onzekere ouder verfrissend en geruststellend is om te lezen. Tegelijk betekent ’t dat je er alleen (of samen zo je wilt, als ouders) voor staat. ‘t Lijkt me sowieso prettig voor kersverse ouders, om, midden in het trial-and-error proces van wat ik denk dat opvoeden is, andermans ervaringen en strategieën te lezen. Helemaal als de schrijfster heeft geprobeerd zich goed te informeren (gezien de populariteit van sommige blogs blijkt dat voor veel lezers trouwens geen essentieel criterium).

Zelfs zonder grote interesse in kinderen vond ik het boek leuk en interessant om te lezen. Ik denk dat het geruststellend kan werken: ook als je de soms militant gebrachte adviezen niet opvolgt, kun je ’t goed doen als ouders.

Ook handig: volgens mij zijn de 2-3 paginalange stukjes zelfs haalbaar voor de jonge ouder-zonder-tijd-voor-zichzelf-laat-staan-een-boek (tip: leg ’t op de wc).

ionica

 

Zoete kinderen eten geen suiker

en andere opvoedfabeltjes die door de wetenschap zijn ontkracht
Ionica Smeets
2016
ISBN 9789057124679
248 pag. Paperback
Een deel van de stukken stond eerder al op de website Kek Mama