Still uit The Imitation Game

Alan Turing wordt wel gezien als de ‘vader’ van de kunstmatige intelligentie. Hij is de grondlegger van de moderne computer, maar hij was een veelzijdig man: hij deed belangrijke bijdragen aan de wiskunde, filosofie, logica, cryptografie en mathematische biologie. Toch zullen niet veel mensen zijn naam kennen, al hebben sciencepalooza-lezers hem in mijn stukken eerder voorbij zien komen (bijvoorbeeld hier, hier en hier). De film The Imitation Game brengt hem nu onder de aandacht bij een groter publiek: de zaal was dit weekend stijf uitverkocht.

The Imitation Game gaat voornamelijk over Turings werk bij het kraken van de Enigma, de machine waarmee de Duitsers in de tweede wereldoorlog hun berichten versleutelden. Berichten van de Duitsers waren weliswaar voor iedereen te onderscheppen maar voor niemand te begrijpen, aangezien ze gecodeerd waren. Turing kraakte deze code, en met de onderschepte informatie kregen de geallieerden een voordelige positie in de oorlog. Er wordt wel gedacht dat de oorlog hiermee twee tot vier jaar is bekort.

Hoewel de film duidelijk draait om de Enigma, vangt de kijker zo af en toe ook een glimp op van de vele andere dingen die Turing deed. Voor de goede verstaander zit er in het begin zelfs een verwijzing naar zijn werk aan mathematische biologie, waarover ik eerder dit stuk schreef. En natuurlijk wordt er ook gesproken over Turings ideeën voor de universal machine: wat we tegenwoordig de computer noemen. Tenslotte spreekt hij op een mooie dubbelzinnige manier over de vraag of een machine kan denken, zijn beroemde Turing test, die hij zelf toen de imitation game noemde.

Kortom: er zit voldoende in deze film voor liefhebbers van wetenschap. Turings werk aan Enigma is spectaculair. Een minpunt van de film is helaas dat Turing wel erg wordt neergezet als een wereldvreemde nerd. Dat levert een aantal grappige momenten op, en hoewel ik er om moest lachen, steekt het me toch dat bèta’s er in de populaire cultuur altijd zo slecht vanaf komen.

Turings werk krijgt met deze film in elk geval de aandacht die het verdient. En dan te bedenken dat de film slechts een topje van de ijsberg laat zien als het gaat om de vele bijdragen die Turing leverde aan de wetenschap.