GenoomMatrix

Vandaag oreerde collega Bauke Ylstra. Kanker is een ziekte van het genoom. Wat anders?! was de titel van zijn oratie. Tsja, wat anders?

 

Het is in ieder geval een ziekte van patiënten. En dus eigenlijk van iedereen. Een op de twee mensen in het Rijke Westen krijgt vroeg of laat kanker, stelt Ylstra. De andere helft kent altijd wel iemand uit de patiëntengroep

 

Gelukkig staan patiënten niet alleen. Kanker is ook een ziekte van huisartsen, oncologen, neurologen, professoren, postdocs, promovendi, analisten, pathologen, labspecialisten, klinisch genetici, ethici, juristen. Die moeten elkaar betrekken, bevragen, aanvallen, respecteren en loslaten tegelijk. Het kankeronderzoeksveld is een tumorcel op groot formaat.

 

Kanker is ook een ziekte van geld. Ylstra geeft voorbeelden van revoluties in de wetenschap als gevolg van een nieuwe technologie die oorspronkelijk een ander doel had. Antoni van Leeuwenhoek maakte zijn microscoop om de kwaliteit van textiel te beoordelen, niet om cellen te bestuderen. Marie Curie had nooit het doel nucleaire wapens te ontdekken. En Archimedes ging niet in bad om het fenomeen ‘soortelijk gewicht’ te ontdekken. En zo zijn veel genomicstechnologien niet ontwikkeld met het doel kanker, veroudering of aangeboren afwijkingen op te lossen. Maar daar worden ze wel toegepast. En wie betaalt die basale technologie-ontwikkeling? Niet de Hersenstichting, het KWF of de stichting Alpe D’HuZes. Die rijden niet zes keer een berg op en af voor ‘nanopore technology’. Wel voor kanker. Ylstra roept de gezondheidsfondsen daarom op om “zich niet te laten verleiden tot korte termijn doelen en kortzichtigheid.” Zou Ylstra ook eens voor het kabinet kunnen oreren?

 

Een ziekte van de maatschappij, dat is kanker ook. Voor ‘therapieën op maat’ zijn veel tumordata nodig, en die genereer je niet in een enkel lab. Uitwisseling, dat is nodig, vindt Ylstra. Maar ja, dan kom je al snel bij EPD-, NSA- en FaceBook-achtige discussies; hoe zit het met de privacy van patiënten? Dus van ons allemaal? Voer voor ethici. Maar ook voor technologen; die lopen immers voorop.

Tenslotte is kanker een ziekte van The Matrix. Tenminste, als dat is wat Ylstra uitbeeldde.

YouTube Preview Image