plaatje

De erg aardige taxichauffeur was obees en had diabetes type 2. Ik zat in zijn taxi op weg naar een bijeenkomst over obesitas en de gevolgen daarvan. Hij vertelde precies het verhaal dat ik van plan was in mijn presentatie te vertellen: patiënt met klachten komt bij de arts, die constateert een te hoog bloedglucose-niveau en raadt de patiënt aan om meer te bewegen en minder te eten. Na drie maanden constateert de arts dat het niet is gelukt en wordt de pillentrucendoos opengetrokken. De chauffeur slikte Metformine om z’n bloedglucose op pijl te houden, statines tegen te hoog cholesterol en nog een bloeddrukverlagend middel. Op advies van zijn internist zou hij nu beginnen met een middel dat misselijkheid veroorzaakt als er teveel gegeten wordt, in de hoop op die manier zijn gewicht onder controle te houden.

Ik vertelde hem wat het effect van een gezonde leefstijl voor hem zou kunnen betekenen; aanzienlijk minder medicijnen en een veel lagere kans op extra aandoeningen. Ik spiegelde hem voor dat op een gegeven moment de medicijnen niet goed meer zouden werken en dat hij wellicht insuline zou moeten gaan spuiten. Een verandering van leefstijl was dus echt noodzakelijk, zoals zijn huisarts hem dat waarschijnlijk ook had aangeraden. Meer bewegen ging niet, vertelde hij, als taxichauffeur draaide hij onregelmatige diensten en daarin paste extra bewegen niet. Minder en gezonder eten was ook lastig, sinds hij was gestopt met roken was er 15 kilo bijgekomen. Hij maakte zich wel zorgen over de vijfjaarlijkse keuring, waarbij hij zijn rijbewijs zou kunnen kwijtraken.

Dit gesprek bleef een aantal dagen knagen. Waarom, vroeg ik me af, nam hij zelf niet de beslissing om gezonder te gaan leven? Het kon hem uiteindelijk zijn baan kosten. Ik had geen tijd hem van mijn opa te vertellen, wiens onderbeen als complicatie ten gevolge van diabetes type 2 geamputeerd moest. Het probleem was dat de chauffeur volledig vertrouwde op de pillen die hij voorgeschreven kreeg. Die werken in eerste instantie uitstekend, maar nemen niet de oorzaken van de problemen weg. De chauffeur had terloops verteld dat de dosis Metformine net verhoogd was omdat de glucosespiegels in zijn bloed toch weer waren verhoogd.

Zou meer bewegen en gezonder en minder eten niet op recept kunnen worden voorgeschreven? In Amerika is een eerste voorzichtige stap in deze richting gezet. Artsen kunnen daar binnenkort een app voorschrijven, die ook nog eens door de zorgverzekeraar wordt vergoed. Deze app, biedt de patiënt hulp bij het zelfmanagen van diabetes type 2. De app houdt onder andere het voeding- en beweginspatroon van patiënten bij. Op basis van deze data stuurt de app emails en sms-berichten en functioneert zo als coach om de leefstijlverandering van de patiënt te ondersteunen. Het is niet duidelijk of er via de app ook data gedeeld kan worden met de arts of de praktijkondersteuner of met bijvoorbeeld een diëtist of fysiotherapeut. Dat lijkt me essentieel: door controle van een zorgverlener, het meekijken van een man in een witte jas, zal de voorgeschreven leefstijlverandering een stuk minder vrijblijvend aanvoelen.

Ik ben benieuwd wanneer we dergelijke hulpmiddelen in Nederland voorgeschreven krijgen door artsen en vooral wanneer ze worden vergoed door zorgverzekeraars. Een dergelijke investering zal in eerste instantie wel het nodige van zowel de patiënt als zorgverlener vergen, maar zal zich op de lange termijn ongetwijfeld dubbel en dwars terugverdienen. Ik zou het de taxichauffeur gunnen.