klinisch geneticus

“Dr. Google, aangenaam. Please, gaat u zitten.” De eerste afspraak met uw nieuwe huisarts is vast wat onwennig; geen slechte adem, lange neusharen of stapels papieren meer. In plaats daarvan kijkt u in het virtuele gezicht van een keurige jongedame met ruitjesbloes en slechts een mobile device naast zich. Een dokter die volledig op de hoogte is. “Eens kijken, ik zie dat u vanochtend nog niet hebt geplast, klopt dat? Zullen we gelijk even een sample nemen?”

 

Google is allang geen gewone zoekmachine meer. Wat ooit core business van het miljoenenbedrijf was, blijkt eigenlijk een springplank naar Grote Uitdagingen. De dood verslaan, bijvoorbeeld. Matthijs en Alexander (De Wereld Draait Door, 2 oktober) waren vol bewondering over Google’s nieuwste ‘moonshot’; Calico, een start-up die mensenlevens met gemiddeld tien jaar wil verlengen. Matthijs toonde de cover van TIME Magazine. ‘Kan Google [het probleem] dood oplossen?’ stond daarop. Met daaronder het antwoord: ‘Dat is absurd. Tenminste, als het niet Google was geweest.’

 

Eigenlijk heeft Google aandelen in ieder aspect van het leven, zo blijkt. Een opkomende griepepidemie is bij Google eerder bekend dan bij de lokale huisarts; men kruipt snotterend en kuchend achter de computer, alvorens zich bij de dokter te melden. En hoewel GoogleGlass en GoogleCar nu nog glimmende gadgets zijn, zullen ze over een tijdje vooral bestaan om ouderen mobiel te houden. En daar blijft het niet bij; Google heeft inmiddels ook direct zicht op nieuwe antilichamen (Adimab), kankertherapieën (Foundation Medicine) en DNA-data (23andMe, DNANexus).

 

Inderdaad, zelfs de blauwdruk van ons leven – het DNA – blijft niet uit handen van Google. Al in 2006 zette het zijn zinnen op genetische data, toen het DNA-testbedrijf 23andMe in het zadel hielp. Met het aanbieden van genetische thuistesten legt 23andMe een enorme DNA-databank aan. De teller staat inmiddels op ruim 400.000 profielen. Hiermee legt 23andMe verbanden die moeilijk te achterhalen zijn; de genetische oorzaak van kotsen, DNA-varianten die bijdragen aan zowel Parkinson als kaalheid, en ook genen die ‘gewoon’ betrokken zijn bij immuunrespons, astma, of infectieziekten. Langzaamaan begint ook de wetenschap warm te lopen voor de verzameling van 23andMe; op het grootste DNA-congres ter wereld – dat deze week plaatsvindt in Boston – krijgt 23andMe twee keer de vloer voor presentaties en heeft het vier posters hangen.

 

In DWDD toonde Alexander zijn eigen 23andMe-profiel, maar hij vergat te illustreren hoe groot de impact van de verzamelde schat aan genetische informatie kan zijn. Vlak na het nieuws over Calico kwam 23andMe namelijk ook met een nieuwtje; de patentaanvraag voor hun Family Traits Inheritance Calculator is goedgekeurd. Daarmee kunnen ouders op speelse wijze voorspellen welke kenmerken hun toekomstige kinderen overerven. Maar het speeltje kan ook serieuzer ingezet worden, bijvoorbeeld voor het creëren van beruchte designer-baby’s bij fertiliteitsbehandelingen. ‘Natuurlijk gaan we geen designer-baby’s maken; we voorkomen hiermee dat anderen dat kunnen.” Aldus 23andMe.

 

Hoe Calico de dood precies gaat aanpakken, is nog geheim. Mogelijk maakt Google zich op voor de grootste klinische trial ter wereld, met de halve wereldbevolking als testpopulatie, en de andere helft als controlegroep. Of het Calico lukt om de dood te verslaan, blijft de vraag. Maar zelfs als het niet lukt, krijgt Google in ieder geval meer zicht op de laatste fase van het leven. Dr. Google staat op een zeker moment dus voor u klaar. Volg haar advies, en u leeft tien jaar langer.