IMG_1004

Een eerlijke telefoon

Een bizar tafereel op het Discovery Festival: een man of tien rond een tafel met daarop een enorme mand met oude mobieltjes, op de achtergrond klinkt keihard Blue Monday van New Order. Om me heen is iedereen gewapend met allerlei gereedschap: hamers, schroevendraaiers, nijptangen, noem maar op. Vakkundig worden de mobieltjes ontleed in verschillende onderdelen. De plastic buitenkantjes, de schermpje en vooral de moederboarden worden apart genomen. Iemand biedt aan om mijn laptop ook maar even onder handen te nemen, ik bedank beleefd. Urban mining noemt de organisatie Fairphone dit; het zorgvuldig slopen van mobiele telefoons om er uiteindelijk de zeldzame aardmetalen uit te winnen. Hoewel, het doel is vooral om ons, het publiek, bewust te maken van hoe enorm slecht de werkomstandigheden zijn van de mensen die deze mineralen ook in het echt winnen, in Oeganda en Zambia bijvoorbeeld. Fairphone maakt ons bewust van deze slechte werkomstandigheden en probeert de situatie te verbeteren door in Oeganda eenvoudige spectrofotometers uit te delen waarbij de mijnwerkers beter kunnen beoordelen of er echt kobalt in het gesteente zit.

Ik praat met Nienke Hoekstra van Fairphone en zij zet me wel aan het denken. Ga ik nu de iPhone 5 kopen of ga ik voor de ‘eerlijke’ smartphone die Fairphone binnenkort op de markt gaat zetten. Damn, lastig, gelukkig voor mij duurt het nog even voordat de smartphone van Fairphone op de markt is en kan ik intussen m’n schuldgevoel af te kopen door op share-a-gogo een bedrag te storten op het Fairphone project.

Bekijk hier een filmpje van dit project en bezoek de websites van Actionaid en Share-a-gogo

Stralende ster

Daar staat ze, de heldin van de amateurwetenschappers, Hanny van Arkel. Tot voor kort nog een eenvoudige biologie lerares in Zuid-Limburg, maar sinds het ontdekken van Hanny’s voorwerp gaat haar carrière als een komeet. In een 20PK vertelt Hanny over hoe het allemaal begon met haar liefde voor muziek en in het bijzonder Queen. Brain May, de gitarist van Queen is behalve muzikant ook doctor in de sterrenkunde. Hij is ambassadeur van Galaxy Zoo, een online sterrenkunde initiatief dat met behulp van vrijwilligers miljoenen foto’s van sterrenstelsels analyseert om ze uiteindelijk te classificeren. Geïnspireerd door Brain May, meldt ook Hanny van Arkel zich bij Galaxy Zoo en zowaar na een tijdje is het raak. Hanny ziet naast een sterrenstelsel een vage blauwe vlek die wij normale stervelingen waarschijnlijk over het hoofd zouden zien en rapporteert dit bij Galaxy Zoo. De blauwe vlek, nu Hanny’s Voorwerp gedoopt, blijkt erg belangrijk. Een grote gaswolk, die wetenschappers veel kan leren over zwarte gaten in ons zonnestelsel. Hanny verteld dit alles vol enthousiasme. Ze is inmiddels mede-auteur op twee wetenschappelijke publicaties en de hoofdrolspeler in een strip over haar ontdekking. Stralend staat ze te presenteren, geworden waar ze naar zocht: een ster!

Bekijk hier een filmpje van Hanny van Arkel

Crowdfunding voor wetenschappelijk onderzoek

Ik ben net terug uit Groningen waar het eerste Quantified Self Instituut (www.hanze.nl/QSI) ter wereld werd opgericht, en hier op het Discovery festival val ik opnieuw met m’n neus in de boter: de oprichting van het eerste Nederlandse Crowdfunding platform, Flintwave. Flintwave maakt het voor onderzoekers mogelijk geld in te zamelen voor nieuwe projecten. Vergelijk het met Kickstarter.com waar geld opgehaald wordt voor de ontwikkeling van producten, apps, boeken en documentaires. Iedereen kan daarbij geld doneren tot een bepaald bedrag is bereikt, waarna een project van start kan gaan. Flintwave kan voor wetenschappers in tijden van crisis erg interessant zijn. Maar het project is meer dan dat: het wil een brug slaan tussen wetenschapper en de leden van Flintwave. Echt grappig zijn de fanpages, waarop wetenschappers profielen kunnen aanmaken en waarop Flintwave-leden de voortgang kunnen volgen.

Op Discovery festival staat de cardioloog Folkert Asselbergs van het UMC Utrecht enthousiast zijn project te pitchen. Folkert is samen met zijn team op zoek naar de genetische oorzaak van een ernstige hartspierziekte. Als bekend is welk gen verantwoordelijk is voor de ziekte kan dat aanknopingspunten opleveren voor het ontwikkelen van een medicijn. Als je geld doneert voor dit project krijg je er ook wat voor terug. Het begint eenvoudig: voor 10 euro exclusieve updates over het project en voor 100 euro mag je een hoorcollege bijwonen. Interessanter wordt het bij de hoge bedragen: voor 5.000 euro wordt je vermeld op en wetenschappelijk artikel en boven de 10.000 euro krijg je een prachtige afdruk van je eigen DNA voor aan de muur. Hopelijk wordt Flintwave erg succesvol en wordt het in de toekomst een belangrijke financiële bron voor wetenschappers.

Bekijk hier een filmpje waarin cardioloog Folkert Asselbergs zijn onderzoek voorstelt

Worst of komkommer?

Wordt het worst of komkommer? Dat vroeg ontwerper Deger Ozkaramanli van het Institute of Positive Design (TU Delft) aan de bezoekers van het Discovery Festival in Amsterdam. Het enige wat ze moesten doen, was vooraf een formulier invullen. Niet iedereen kreeg echter dezelfde vragen. Een formulier peilde naar gezonde eetgewoonten, een ander wilde alleen weten wie je bent. Kon Deger de bezoekers zo dwingen een gezonde snack te verkiezen boven een ongezonde?

Kus jij rechts?

Draai je bij het zoenen je hoofd naar rechts of links? En kus je altijd langs diezelfde kant, of is dat afhankelijk van wie voor je staat? Volgens bewegingswetenschappers van Vrije Universiteit Amsterdam hebben we allemaal een voorkeurszijde, net zoals we liever links of rechts schrijven, drinken of voetballen. Op Discovery Festival wilden de onderzoekers weten hoe de bezoekers zoenen, en wat er gebeurt als een rechtsdraaiende zoener een linksdraaiende zoener ontmoet.