Mannen die vrijwilligerswerk doen, krijgen meer kinderen. Dat is de uitkomst van een Amerikaans onderzoek naar sociaal gedrag van een groep mensen die al 60 jaar gevolgd wordt (Plos One, April 2012). Waarom mensen vrijwilligerswerk doen, waarom mensen überhaupt iets voor anderen doen zonder dat ze er iets voor terugkrijgen, is onder evolutionair biologen al jaren onderwerp van debat. Iemand die iets weggeeft, verlaagt daarmee zijn eigen kans op overleven en verhoogt die van een ander; daarom zijn er maar heel weinig diersoorten geevolueerd die dat doen. Een uitzondering vormt de mens, die zelfs bloed weggeeft en (hoewel soms na enig wikken en wegen) aan ontwikkelingssamenwerking doet. Dit onderzoek biedt een verklaring voor hoe het kan dat mensen die goede daden verrichten nog niet uitgestorven zijn: aardige mensen krijgen meer kinderen.

Maar waarom krijgen aardige mensen meer kinderen? De onderzoekers, een Weens antropologenechtpaar, vermoeden dat mannen die vrijwilligerswerk doen ook een groter sociaal netwerk hebben. Dat zou reden zijn voor vrouwen om op zulke mannen te vallen- vrijwilligerswerk is uiting van een algemenere karaktertrek, waar voor de vrouw voordelen aanzitten. De onderzoekers suggereren dat er voor de vrouw en haar kinderen wat kruimeltjes overschieten van zijn sociale eigenschappen.

Een andere verklaring voor het feit dat mensen sociaal zijn, is dat het weggeven van iets een statussymbool is. Als je geld weggeeft, kun je je dat blijkbaar veroorloven. Als je echt rijk bent, kun je heel veel geld weggeven- of iets wat nog kostbaarder is: tijd. Er zijn gevallen bekend van miljonairs die soep opscheppen voor daklozen. Tijd is voor henzelf schaarser dan geld, en dus ‘duurder’ om weg te geven. Dat is lovenswaardig, maar de daklozen willen voor het equivalent van het uurloon van de oliemagnaat waarschijnlijk best zelf hun soep opscheppen. Oftewel, het doel van vrijwilligerswerk is niet altijd om iets te doen wat zo nuttig mogelijk is, maar om iets te doen wat van jou een zo groot mogelijk offer vergt- zodat je toont wat een aantrekkelijke huwelijkspartij je bent.

Andere onderzoekers geloven dat sociaal gedrag puur showgedrag is, zonder enig verband met andere eigenschappen. Hoe meer iemand weggeeft, des te aantrekkelijker is hij; maar eventuele partners kunnen er niets uit herleiden over hoe rijk de vrijwilliger is, of hoeveel tijd hij heeft, zoals bij de vorige theorie. Het is genoeg dat vrouwen op het gebaar vallen, en vervolgens kinderen krijgen die zelf ook weer aardig zijn, of op hun beurt op aardige partners vallen. Op die manier kan de eigenschap ‘aardig zijn’ zich ook vermenigvuldigen in de populatie.

Op basis van het verband tussen vrijwilligerswerk en hoeveel kinderen iemand heeft, kunnen we geen van de bovenstaande drie theorieën verwerpen. Het zou zelfs kunnen dat alle verklaringen ernaast zitten en dat vrijwilligers helemaal niet meer kinderen hebben dan niet-vrijwilligers. Vrouwen die in hun vruchtbare periode van de maand zijn, vallen zelfs vaker op ‘mannelijke’ gezichten met brede kaken en smalle lippen. Op mannen met testosterongezichten dus, die niet bepaald uitstralen dat ze heel aardig zijn. Een laatste mogelijkheid is dus dat vrijwilligers alleen maar denken dat ze zoveel kinderen hebben, terwijl die eigenlijk een andere biologische vader hebben, die iets beters te doen had dan vrijwilligerswerk. Maar dan blijft het een raadsel hoe het komt dat vrijwilligers nog niet uitgestorven zijn.