Kooldioxide krijgt zowel van politici als wetenschappers doorgaans de schuld van klimaatopwarming, en beleidsmakers richten zich dan ook vooral op het remmen van de CO2-uitstoot. In een opvallend Nature-paper betogen Amerikanen nu dat we de kans om de aardopwarming op kortere termijn te vertragen mislopen door geen aandacht te geven aan andere broeikasgassen, zoals methaan.

Volgens onderzoekers van de National Oceanic and Atmospheric Administration kan het terugschroeven van de uitstoot van broeikasgassen anders dan kooldioxide een goede manier zijn om een snel begin te maken aan het beperken van het broeikaseffect.

Deze andere gassen vormden in 2008 30 procent van alle uitgestoten broeikasgassen, en zijn volgens hun berekeningen verantwoordelijk voor 35 tot 45 procent van het totale broeikaseffect. Vroeger waren de ozon-vernietigende stoffen zoals CFK’s verantwoordelijk voor een substantieel deel van het opwarmende effect, maar hun aandeel nam na het verdrag van 1990 – dat hun gebruik aan banden legde – zodanig af dat het broeikaseffect zich tijdelijk stabiliseerde.

Klimaatpolitiek
Sinds 2003 neemt de hoeveelheid broeikasgas echter weer toe, voornamelijk doordat de hoeveelheid vrijkomende CO2 stijgt. De klimaatpolitiek richt zich dan ook doorgaans op maatregelen die de productie van kooldioxide terugdringen, door bijvoorbeeld het verbranden van fossiele brandstoffen.

De Amerikaanse atmosfeeronderzoekers pleiten er nu echter voor om ook de andere broeikasgassen, waaronder methaan, lachgas en gassen die op CFKs lijken, maar nog niet verboden zijn, niet te vergeten. Vooral het beperken van de productie van methaan is volgens hen een goed idee, want van de warmtestraling die door alternatieve broeikasgassen wordt vastgehouden is de helft een direct gevolg van methaan in de atmosfeer.

Methaan ontstaat bij allerlei natuurlijke en minder natuurlijke processen, maar het grootste deel (ruim tweederde) komt vrij bij het winnen van fossiele brandstoffen of in de landbouw. In de landbouw is vee een belangrijke bron van het broeikasgas: het wordt geproduceerd door bacteriën in de ingewanden van schapen en koeien, de het vervolgens in ferme scheten of rollende boeren aan de atmosfeer afgeven.

Honderdtachtig graden
Methaan combineert een zeer sterke werking als broeikasgas met een relatief korte levensduur in de atmosfeer. Daarin verschilt het bijna hondertachtig graden van CO2: dat is een 21 keer minder sterk broeikasgas, maar verdwijnt pas na zo’n honderd jaar uit de atmosfeer.

Op de lange termijn levert een molecuul CO2 dus een grotere bijdrage aan het opwarmen van de aarde, maar wanneer we nu de hoeveelheid methaan in de atmosfeer beperken voelen we daar als het goed is al binnen een paar jaar de effecten van. Natuurlijk is dit geen panacee, maar een flinke reductie van de hoeveelheid ontsnapte methaan moet volgens de Amerikanen zonder al te veel moeite op korte termijn mogelijk zijn.

Toch blijft onduidelijk wat precies de toegevoegde waarde van het Nature paper is, en op welke wijze het bij kan dragen aan het slepende gesteggel over koolzuurgas en klimaatverandering. Het is immers al decennia bekend dat naast CO2 ook de uitstoot van andere broeikasgassen moet worden beperkt.

Gevaccineerd
Sterker nog: na het uitfaseren van CFKs en andere aantasters van de ozonlaag nemen regeringen inmiddels maatregelen om ook de productie van methaan terug te dringen. In Australië worden as we speak honderdduizenden schapen en koeien gevaccineerd met een vaccin dat de methaanproducerende bacteriën uit hun darmen moet verjagen.

Hoewel het artikel op zich oogt als een bona fide pleidooi voor een efficiëntere aanpak om het broeikaseffect te beperken zit er toch ook een luchtje aan de zaak (pardon the pun). Misschien heeft Nature zich laten verleiden tot het publiceren van een stuk dat niet alleen de milieubelangen, maar ook de zakelijke en politieke belangen van Amerika dient.

Hoe Amerika uiteindelijk denkt te gaan verdienen aan het verkondigen van wetenschappelijk oud nieuws, blijft schimmig. Feit is dat het onderzoeksinstituut in basis een onderdeel is van het Amerikaanse ministerie van handel.

Je zou er bijna een conspiracy theory uit kunnen destilleren. Zou het kunnen dat het artikel een poging is om de aandacht te vestigen op alternatieve broeikasgassen, om zo de uitstoot van kooldioxide te vergoelijken, of is er een andere verklaring voor?