Een conferentie kan soms zo saai en oninteressant zijn dat je een stevige dosis fantasie nodig hebt om hem te doorstaan. Conferenties zijn niet, zo lijkt het, bedoeld voor de uitwisseling van kennis en het presenteren van wetenschap. Dit is zeker zo als je zelf niet gevraagd bent om een paper te presenteren. In de plaats daarvan bestaat een conferentie grotendeels uit strategisch handelen: hoe stel ik mezelf op en zorg ik dat ik opgemerkt word (bijvoorbeeld door min of meer intelligente vragen te stellen over kleine inconsistenties in een verhaal en ongewenste praktische consequenties; alsof elke theorie volledig consistent kan zijn…), hoe kan ik effectief netwerken (naast het tonen van andere narcistische kenmerken: veel je naam laten vallen), en ‘last but not least’ aanvoelen wanneer je even weg kan glijden naar dromenland.

Tijdens de tweedaagse conferentie ‘World without politics?’ in Leuven, in mijn tweede jaar als promovendus, ontstond deze gedachte. Niet dat deze conferentie nu over de hele lijn zo saai was (daarover later meer), maar op de terugweg viel mij het idee in om een hele nieuwe strategie te ontwikkelen om conferenties interessanter te maken voor mezelf – beeld je in dat je een geheime spion bent, van een obscuur agentschap van een kwaadwillend staatsapparaat en dat jij de opdracht krijgt inlichtingen te vergaren. Klinkt aardig toch?

Ik stel me voor dat mijn documentatie voor deze missie er dan ongeveer als volgt uitziet:

De e-mail van mijn leidinggevende (laten we hem G. van O. noemen):

Agent van der Veeke,

In de bijgevoegde documentatie vindt u alle informatie die u nodig heeft voor uw eerstvolgende missie. Bij terugkomst verwachten wij een complete update wat betreft uw missiedoelen.

Uw missie is als volgt:

-       U reist per trein naar Leuven, België. Noot: door de huidige politieke spanningen in dit land dient u onopgemerkt te blijven. Uw toegangsniveau is dan ook niet hoger dan de 2e klasse.

-       U verblijft in het Biespoort hotel te Leuven. Dit onherkenbare hotel is 1,5 km verwijderd van de doellocatie, om achtervolgingspogingen zo moeilijk mogelijk te maken.

-       U dient de doellocatie, het Hoger instituut voor de Wijsbegeerte van de Universiteit Leuven van te voren te verkennen om zo vluchtroutes voor ogen te hebben.

-       Belangrijk: Dit is puur een verkenningsmissie. Het gebruik van dodelijk geweld is ten strengste verboden.

Mocht u onderschept worden door de vijand dan zullen wij elk contact met u verbreken en uw bestaan ontkennen.

Veel succes en blijf verborgen.

G van O (teamleider task force tegen interpassief burgerschap

In de briefings-documenten zouden we verder dit kunnen aantreffen:

Missie: infiltreer en evalueer de conferentie ‘World without politics?’

Locatie: Hoger instituut voor Wijsbegeerte, Leuven, België.

Doelen:

-       Ontcijfer de boodschappen van Engelssprekende Franse wetenschappers.

Status: volbracht

-       Blijf uit de handen van Amerikaanse filosofen die de Europese filosofie weigeren te begrijpen.

Status: volbracht

-       Benader en ondervraag de sprekers: Etienne Balibar en Chantal Mouffe.

Status: volbracht

-       Vind onze agent uit Tokyo en behoud contact.

Status: volbracht

-       Waarborg de documenten over de structuur van de politieke inlichtingen omtrent hedendaagse transnationale verhoudingen.

Status: volbracht

Voor de volledigheid is het natuurlijk verstandig om ook nog multimediaal te rapporteren over de inhoud van wat er gezegd wordt, al is het slechts belangrijk om de schijn op te houden dat het op deze manier zich heeft voorgedaan. Dit om de internationale betrekkingen goed te houden. Zo’n rapport zou er ongeveer zo uit kunnen zien:

‘Tijdens de buitengewoon interessante conferentie over de toekomst van de politiek in een  wereld zonder nationale en politieke grenzen, werd het duidelijk dat er erg verschillende benaderingen en opvattingen bestaan onder de sprekers. Terwijl Cohen beargumenteerde dat er een noodzaak is de publieke sfeer te vergroten om deliberatieve democratie als een optie te behouden, benadrukte Chantal Mouffe nogmaals dat het doel van internationale politiek moet zijn om antagonisme (oorlog) te voorkomen en dat we op zoek moeten gaan naar een opvatting van een multi-polaire wereld, met verschillende hegemonische blokken. Balibar gaf een inspirerende betoog over de noodzakelijk om de ‘vreemdheid van de vreemdeling’ te beschermen. Deze cryptische omschrijving verwijst naar de vreemdeling als de derde optie binnen het Schmittiaanse schema van vriend en vijand, dat het laatste decennium zo’n opmars heeft gekend. … […][…] [De rest van het verslag blijkt onleesbaar].

Ik kijk nu al uit naar mijn volgende missie!

Christian van der Veeke is AIO politieke filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam binnen de Faculteit der Wijsbegeerte. Aangesteld binnen het project ‘interactieve metaalmoeheid’ van Dr. Gijs van Oenen in het kader van het NWO-project ‘Omstreden Democratie’. Onderwerp van dissertatie: het ontwikkelen van een nieuwe opvatting van democratie in een technocratische wereldorde. Werktitel: ‘Democracy as contestation’.