Veel leeftijdsgenoten in mijn omgeving eten geen of enkel biologisch vlees. Dit doen ze met de beste intenties, omdat het zielig is voor dieren of ‘vanwege de bio-industrie’. Af en toe wordt dit wel eens hypocriet genoemd (“…wel met de viswijzer naar de supermarkt, maar zeker geen faire cocaine snuiven”). Maar hoe interessant ik de morele discussie over het eten van dieren en opmerkingen van cynici ook vind, het blijven de cijfers en wetenschappelijke resultaten die voor mij het meest betekenen.

En gelukkig wijdde Nature in juli een heel themanummer aan voedselproductie.

In 2008 was er na 30 jaar daling van het aantal mensen met honger –door de crisis – weer een toename te zien is. Niet omdat er minder voedsel is, maar omdat de salarissen in ontwikkelingslanden niet meegroeiden met de prijzen van voedsel, fertilizers en brandstoffen. Deze trend is afgelopen jaar weer teruggedraaid, maar erg hoopgevend is het getal van 925 miljoen ondervoede mensen niet. Geschat 25% van wereldpopulatie tekort heeft aan micronutrienten zoals ijzer, vitamie A of zink.

Marion Guillou, chief executive National Institute for Agricultural Research Frankrijk, benadrukt in een interview met Nature dat er voldoende eten is om de hele wereldbevolking te voorzien van 3000 kcal per dag per persoon, waarvan 500kcal van vlees afkomstig. De experts willen ook niet dat wij allemaal vegetariër worden, maar bovenstaand dieet is niet zoals het er in het Westen uitziet. Het overgrote deel aan overgewicht in het Westen komt door een overschot vlees en zuivel.

Hebben we dan te braaf geluisterd naar onze ouders die vertelden dat we ons bord leeg moesten eten ‘want de kinderen in Afrika hebben helemaal geen eten’? Zo simpel ligt het niet. Naar schatting gaat 30-45% van al het geproduceerde voedsel verloren of wordt het weggegooid.

In 2000 liet Vaclav Smil al zien dat er (in de jaren 90) minder dan de helft van de calorieën geproduceerd door boeren op het bord terecht komen (hier na te lezen). Van de 4600kcal die gemiddeld per dag per persoon geproduceerd werden, gingen er 600 naar de oogst, 1700kcal naar veevoer (waarvan er weer 500 terugkomen als eieren, zuivel en vlees). Van de 2800 (2300+500) die dan overblijven, verdwijnen er 800 aan distributie en consumptie. Op dit gebied valt er dus een grote slag te slaan.

Meerdere experts, waaronder Jeffrey Sachs, pleiten voor een global netwerk om data te kunnen verzamelen en kennis te delen over landbouw technieken, GM gewassen zodat kleinschalige bedrijven meer toegang tot kennis over opslag en productie hebben.

Veel Nederlandse fabrikanten kunnen de ingrediënten van hun producten niet herleiden naar de producent. Meer monitoren van voedselproductie klinkt als een goede eerste stap.