Terwijl iedereen zich ongerust maakt over de gevolgen van het olielek in de Mexicaanse golf komt de Volkskrant van afgelopen zaterdag met een ander geluid. ‘Olieramp valt mee’ staat voorop de wetenschapsbijlage. Deze controversiële uitspraak is opgetekend uit de mond van onderzoeker Kees Camphuysen van het NIOZ. Wat een opvallend positief geluid te midden van al het tumult. Maar waarom was ik dan helemaal niet gerustgesteld na het lezen van het artikel?

De reacties op het olielek in de Mexicaanse golf zijn overtrokken en er is nog geen zinnig woord te zeggen over de ecologische schade. Dat was de strekking van het interview met zeebioloog Kees Camphuysen van het NIOZ afgelopen zaterdag in de Volkskrant. Mij ontging de toegevoegde waarde van deze nieuwe invalshoek over het olielek. Helemaal aangezien het verhaal gebaseerd was op één enkele mening.

Onherstelbare ecologische schade

Volgens Camphuysen is het de vraag of er “ooit sprake zal zijn van onherstelbare ecologische schade”. Het is onduidelijk of wordt gedoeld op schade bij deze specifieke olieramp, en of schade onherstelbaar moet zijn om van belang te zijn. Belangrijker is dat er onder zeebiologen een checklist in omloop schijnt te zijn waarmee kan worden bepaald of een olielek ook een ‘ramp’ is. Echter, het blijft duister wat de criteria op deze lijst zijn en of we volgens de checklist in de Mexicaanse golf nu wel of niet met een ‘ramp’ te maken hebben.

Effecten op vogels

Het interview gaat eigenlijk voornamelijk over de effecten op vogels. Dat is niet verwonderlijk want Camphuysen komt zelf uit de ‘vogelhoek’. In de golf van Mexico lijken de effecten op vogels minder groot dan bij andere olierampen maar de effecten op het gehele ecosysteem en op andere functies die afhankelijk van het systeem zijn blijven in het artikel onderbelicht. De Amerikaanse golfregio, in het bijzonder Louisiana, herbergt unieke habitats, waaronder verschillende typen kustmoerassen, die een kraamkamer zijn voor tal van mariene soorten, zoals oesters, garnalen, krab en vis. Het voortbestaan van deze moerassen staat zwaar onder druk, mede doordat ze doorsneden zijn met vaarwegen en olieleidingen. Hierdoor kan erosie razendsnel om zich heen grijpen en verandert moerasgebied rap in open water. Naast het onmiskenbare ecologisch belang van deze gebieden, vormt de productie van schaal- en schelpdieren in deze regio een van de belangrijkste bronnen van inkomsten. Inmiddels begint de olie in de moerassen aan te spoelen (zie hier en hier), maar volgens Camphuysen hebben we geluk want “de meest kwetsbare vogels liggen veilig op hun nest in Canada”.

Genuanceerd beeld

Naast dat in het interview effecten op de moerassen snel van de hand worden gedaan als onwaarschijnlijk, komen effecten op visserij, aquacultuur en toerisme komen niet of nauwelijks ter sprake. Het feit dat de olie mogelijk deels wordt getransporteerd naar de Florida Keys wordt eveneens nergens genoemd. Het is bijna grappig dat het meest ongenuanceerde stuk dat ik tot nu toe over de olieramp heb gelezen afsluit met de conclusie dat een beter en genuanceerder beeld van dit soort rampen zou ontstaan als wetenschappers zoals Camphuysen wat meer van zich lieten horen in de media. Mij lijkt dat stug. Ik denk dat een genuanceerder beeld in de media zou ontstaan als de media zelf hun best doen om genuanceerde stukken over het onderwerp te maken en daarbij meerdere experts raadplegen.

Dit bericht verscheen ook op de Opiniesite van de Volkskrant.