Wetenschappers maken Frankenstein-bacterie kopte de Volkskrant afgelopen vrijdag, naar aanleiding van een artikel in Science waarin melding werd gemaakt van de creatie van de eerste synthetische cel ooit. Nogal overdreven kop. Onjuist ook. Hieronder een beschrijving van de cel die werd ontwikkeld en het nut daarvan op de lange termijn.

De synthetische cel van vandaag
Het ontbreekt Craig Venter, de grote man achter dit project, niet aan dromen. Veel van zijn dromen heeft hij al verwezenlijkt. Zo speelde hij een heel belangrijke rol in het sequencen van het humane genoom, en de laatste jaren heeft hij in zijn zeilschip de wereldzeeën rondgevaren om talloze nieuwe bacteriën te ontdekken en hun genoom te sequencen. Maar zijn grootste droom, zo sprak hij toen ik hem een jaar geleden een praatje zag geven, was het maken van synthetisch leven. En dat is hem nu dus ook gelukt. Of tenminste… Het is zijn team, met niet mis te verstane middelen en mankracht, gelukt om een synthetisch genoom aan de praat te krijgen in een bacterie waar het eigen genoom eerst uit verwijderd was. Echt nieuw is dat leven dus niet, want er werd gebruik gemaakt van een ontvangende bacterie. Bovendien is het genoom, hoewel synthetisch, niet zo heel erg anders dan een al bestaand bacteriegenoom.

De synthetische cel van morgen
Dat klinkt meteen al niet zo heel bijzonder meer. Toch heeft het rond de veertig miljoen dollar gekost en hebben er meer dan tien jaar lang 20 mensen aan gewerkt. Waarom investeert Craig Venter met zijn bedrijf zulke astronomische bedragen in een project dat op het eerste gezicht niet zo heel bijzonder lijkt? Wat is het doel van zo’n synthetische bacterie?

Het uiteindelijke doel van Craig Venter is om op basis van bestaande, ‘natuurlijke’ bacterie-genomen een bacterie te maken met een minimale set aan genen: precies genoeg om te overleven maar ook niet meer dan dat. Daar wil hij dan genen aan toevoegen die deze bacteriën in kleine fabriekjes veranderen. Fabriekjes die stoffen produceren waar de mensheid wat aan heeft. Bio-brandstof bijvoorbeeld. Of het griepvaccin. Maar zo ver is het nog lang niet. En niemand weet hoe moeilijk het zal zijn om die volgende stap te zetten.