pluim_voor_overheidOok dit jaar schrijven we over de beste, leukste en meest opvallende ontdekkingen, gebeurtenissen en andere toevalligheden die het nieuws net wel of helemaal niet haalden in 2009. Veel lees plezier en de auteurs van sciencepaloozawensen alle lezers een fantastisch 2010!

Ik ben een medisch bioloog uit de jaren negentig en had een curriculum waarin je heerlijk kon laveren. Jo Ritzen enzo….Het eerste anderhalve jaar bestond uit verplichte inleidingen in de verschillende biologische disciplines: een klein beetje planten, beetje beestjes, beetje fysiologie, beetje evolutie. De rest van de opleiding (2.5 jaar) kon/moest je zelf invullen en betekende in mijn geval beetje om de ‘lastige’ vakken zeilen. Zo min mogelijk statistiek en medische chemie zeilen en vooral veel immunologie, virologie en een beetje oncologie. Mijn huidige baas grinnikt af en toe nog: bij welk pakkie boter heb jij je bul gehaald?

In de herfst van dit jaar werd die algemene wetenschappelijke ontwikkeling met 1 boek een klap bijgespijkerd, of zo voelt het in ieder geval. “A Short History of Nearly Everything” door Bill Bryson geschreven in 2004, is al jaren bestseller en nu weet ik waarom. Bryson neemt de lezer mee op een alomvattende reis langs alle grote vragen van onze fysieke wereld: van de Big Bang naar het ontstaan van leven op Aarde. Van de dimensies van het atoom naar de dimensies van ons universum. Van Newton via Hubble naar Bohr en Watson & Crick.

Wat het boek zo ontzettend aanstekelijk maakt is de manier waarop Bryson zijn boek heeft opgebouwd. Hij beschrijft niet alleen het Waar, Wat en Waarom van de grote ontdekkingen maar vooral de wetenschappers achter die ontdekkingen en hun levens. En die variëren van uiterst simpel en succesvol tot uiterst rampzalig. De pure eenvoud en briljantie van Einstein, de fysieke ongemakken van Darwin, dat alle wetenschappers voor 1900 het alleen konden zijn omdat ze belachelijk rijk waren. Bryson heeft voor dit boek de halve wereld overgereist om bibliotheken/collecties, wetenschappers, en fanatieke amateurs te bezoeken en beschrijft de stof in lekentaal én extreem geestig. De mooiste quote die bijna alle ontdekkingsverhalen samenvat is:

First they say its impossible, then they say it’s not true and finally they credit the wrong person.

Geologie, archeologie, fysica, chemie, biologie, alles komt aan bod. Voor mij persoonlijk was het ontnuchterend om te lezen van hoeveel ‘gelukkige’ omstandigheden het leven op aarde afhangt en hoe recent pas complexe levensvormen en vooral mensen op de aarde zijn. Als de aarde een paar graden verder weg van de zon zou rond vliegen zou het veeeels te koud zijn voor leven/de mens. We zullen kometen nooit zien aankomen en is weer de hoogste tijd voor een inslag. Heel Yellowstone National park in de VS is één grote vulkaan die op uitbarsten staat. De homo sapiens is tot volle wasdom gekomen na de laatste ijstijd en de kans is groot dat we de volgende ijstijd niet overleven. Als we er dan nog zijn, want de mens is rap op weg om zijn enige habitat te verwoesten en uit te putten. En met het credo: One Earth, One Experiment besluit Bryson zijn boek en geeft hij aan dat het vijf OVER twaalf is.

Dus van mij de duurzame tip: koop een tweedehands versie van Brysons kleine geschiedenis…