pluim_voor_overheidDe Nederlandse overheid heeft een pluim verdiend voor haar omgang met de Mexicaanse griep. Lof gaat wat mij betreft naar alle betrokkenen: het ministerie, de gezondheidsraad, de GGD, het RIVM, en de planners en uitvoerders van de enorme klus om miljoenen mensen in enkele dagen te vaccineren. En niet te vergeten de wetenschappers die keihard hebben gewerkt om het vaccin op tijd af te krijgen.

In maart dit jaar werden vanuit Mexico de eerste waarschuwingen afgegeven dat er een nieuwe influenzastam de ronde deed waar meer mensen aan bezweken dan gewoonlijk. Tot nu toe zijn er over de hele wereld rond 8800 mensen op de wereld aan deze griep overleden, meldt de WHO. Het zal jou of je naasten maar overkomen.

Actie?

Het besluit om in actie te komen was zeker niet gemakkelijk. Omdat een griepvirus zich vrij snel verspreidt moest de overheid al in een vroeg stadium beslissen of men de bevolking wilde vaccineren. De data uit Noord- en Midden-Amerika duidden sterk op een op handen zijnde pandemie en een gevaarlijke virusstam. Voor (in wetenschappelijke zin) rotsvaste data had men moeten wachten tot na afloop de pandemie – en dat was natuurlijk absoluut geen optie. Bovendien duurt de ontwikkeling van een vaccin en de grootschalige productie meerdere maanden, dus moest de overheid de order op tijd plaatsen. En ondanks de kosten die er tegenover stonden heeft men deze stap durven te zetten.

Afwegingen

Voor de beslissing liet de overheid een risicoschatting maken. Hoe hoog is het risico om ziek te worden, om met een longontsteking naar het ziekenhuis te moeten, of zelfs op de intensive care opgenomen te worden? En hoe hoog is het risico om aan de griep te overlijden? Nu, een half jaar later weten we natuurlijk veel meer: de laatste getallen, gemeld op de RIVM site laten zien dat bijna 2000 mensen in het ziekenhuis zijn beland waarvan 180 op de intensive care. 42 mensen zijn overleden. Hoeveel in totaal zijn geïnfecteerd geraakt met de influenza stam is jammer genoeg veel onduidelijker, omdat in de statistieken alleen degenen op zijn genomen die zich hebben gemeld en vervolgens positief zijn getest op de virusstam.

Er moest natuurlijk ook een afweging gemaakt worden wat het risico van het vaccin is. Hoe goed beschermt de prik, en is het vaccin op tijd klaar? Hoe hoog is het risico om van de prik ziek te worden? Van het laatste is de informatie nu bekend: van de eerste prik meldden er 2400 van de 4 miljoen ingeënten aan de GGD dat ze koorts hadden gekregen. Misschien is het echte getal hoger, maar zelfs bij 5 keer meer klachten is de kans nog steeds maar 1 op de 330 op deze bijwerking. Valt dus mee. Ook al is iets meer dan bij de gewone griepprik, dan vind ik het nog steeds beter dan 6 dagen met hoge koorts in bed te moeten liggen. In de tweede prikronde zal het risico op koorts iets hoger zijn omdat nu het afweersysteem het virus voor de tweede keer ziet en actiever zal zijn dan na de eerste prik. Door deze tweede vaccinatie ontstaat echter pas echt een goede en langdurige bescherming, daarom heeft de overheid deze keuze gemaakt.

Gevaarlijk?

Er zijn veel zorgen geuit over de hulpstoffen die in het vaccin zitten – het adjuvans. De zeer informatieve websites van zowel de overheid als de GGD verstrekken hier alle informatie over op een open en duidelijke wijze, precies zoals het ook zou moeten. En na wat verder in de materie te duiken in wetenschappelijke literatuur werd het me glashelder dat ik me geen zorgen hoefde te maken.

Wat doet het adjuvans? Het bindt de viruspartikels in een soort olie-en-azijn slasaus, een emulsie. Dit levert twee voordelen op: ten eerste wekt de emulsie in de spier een lichte irritatie op – waardoor het afweersysteem het vaccin als ‘gevaar’ herkent ondanks dat het ingeënte virus dood is. Ten tweede zorgt de emulsie ervoor dat de viruspartikels in kleine hoeveelheden voor een langere tijdsduur aan het afweersysteem getoond worden – nodig om een goede afweerreactie aan te wakkeren. Het adjuvans samen met de tweede prik is voor dit vaccin nodig omdat bijna niemand van ons antilichamen tegen dit virus heeft, wat ook in een recente studie in het wetenschappelijk tijdschrift PNAS is aangetoond.

Lof

Wij hebben in mijn gezin ook een risicoschatting voor onze zoon gemaakt. Op basis daarvan hebben wij voor het vaccineren gekozen – omdat onze afwegingen geen twijfel overlieten. En daar staan wij nog steeds volledig achter. Hoe snel de vaccinatie opgezet werd in grote locaties als de RAI in Amsterdam, en de uitstekende logistiek, was absoluut indrukwekkend. Iedereen die ik heb gesproken is vol lof – de 8.9 (van de 10 punten) die de GGD van de patiënten hiervoor heeft gekregen spreekt boekdelen. In een land waar zoiets zo snel mogelijk is voel ik me goed verzorgd!

Nu nog de Q-koorts even goed bestrijden!

Dit artikel is ook verschenen op de website van de Volkskrant.