Deze maand zijn er vanuit het HIV onderzoek twee positieve resultaten wereldkundig gemaakt. Gister ging het over nieuw ontdekte antilichamen, vandaag vaccins.

Deze week zijn de uitkomsten gepubliceerd van een grootschalig klinisch onderzoek naar een effectief HIV vaccin.  Het onderzoek met de code, RV144, vond plaats in Thailand en is voornamelijk betaald door de Amerikaanse overheid. Dit onderzoek heeft drie jaar geduurd en omvatte 16000 vrijwilligers. Het vaccinatie schema was volgens het prime-boost principe: je start met een vaccinatie die het immuunsysteem activeren en vervolgens een boost vaccinatie om langdurige en specifieke immuniteit kan worden opgewekt. Studies in dieren hebben in het verleden tegen HIV en Malaria positieve resulaten geboekt.  In het RV144 onderzoek bestond de prime uit een “virale vector” met het DNA van drie HIV genen (GAG, POL en ENV). De boost bestond uit gezuiverd HIV gp120 eiwit. Een virale vector is een onschadelijk gemaakt virus wat DNA veilig en efficiënt cellen in kan transporteren.

De helft van de vrijwilligers ontving het vaccin, de andere helft een placebo. Van de 8197 vrijwilligers die het vaccin ontvingen raakten 51 mensen geïnfecteerd terwijl in de placebo groep 74 van de 8198 mensen besmet raakten. Dit heet een statistisch significante afname van ongeveer 30%. De statistiek is nog niet vrijgegeven maar ik las reeds dat als er 1 infectie meer had plaats gevonden dat de afname niet meer statistisch significant zou zijn. Aiaiai….It’s a fine line.

Zoals altijd zijn er vragen:

1. Beide vaccins waren als monotherapie totaal niet effectief maar samen laten ze 30% effectiviteit zien. Hoe kan dat?

2. De HIV stammen die zijn gebruikt zijn de Thaise endemische B/E stammen. In het epicentrum van de pandemie, Afrika, vinden we heel veel C-type virus. Hoe zal deze vaccin combinatie daar werken?

3. Mensen die het vaccin kregen maar toch geïnfecteerd raakten, hadden net zoveel virus in het bloed als mensen die een placebo kregen. Dus blokeert het vaccin alleen de infectie en werkt het immuunsysteem niet goed als eenmaal een infectie heeft plaatsgevonden?

4. Alle patiënten kregen counseling, condooms en werden frequent op SOAs getest. Dat is noodzakelijk om de proef ethisch acceptabel te houden. Maar wat is daarvan de invloed geweest op de uitkomst? Hebben mensen daardoor hun gedrag veranderd?

Ok, belangrijk punt blijft natuurlijk dat er tot op de dag van vandaag geen HIV vaccin is dat in een grootschalige veld studie goed heeft “gewerkt”. Na een desastreus verlopen onderzoek van Merck twee jaar geleden kon het HIV vaccin veld wel een boost gebruiken.