Ik dacht altijd dat de anatomie van het zoogdier tot in detail uitgepluist was. We kennen alle botten, weten hoe de zenuwbanen lopen, waar onze organen zitten en wat hun functie is. Of toch niet?

School voor T-cellen
Neem nou de immunologie. Een kleine drie jaar geleden werd opeens ontdekt dat er lymfeklieren in de nek zitten die hetzelfde kunnen als de zwezerik (Thymus), namelijk T-cellen opleiden. T-cellen moeten eerst een soort school doorlopen voor ze in het lichaam rond mogen zwerven op zoek naar infecties en ontstekingen: ze moeten namelijk eerst leren om lichaamseigen antigenen te negeren om auto-immuunziekten te voorkomen. Dit leren ze in de zwezerik, en de les is zwaar- maar een enkeling doorstaat deze proef.

Toch niet zo obscuur
De- overigens herontdekte- gespecialiseerde lymfeklieren hebben de structuur die nodig is voor deze T-cel opleiding, en de studie gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science toonde met elegante proeven aan dat de lymfeklieren deze functie ook kunnen uitoefenen. Toen deze lymfeklieren in de jaren 30 voor het eerst ontdekt werden deed men ze af als een obscuriteit die alleen bij zwaar zieken voorkomt. Nu weten we beter, want iedereen heeft ze.

Weer meer onderzoek

Waarom hebben we naast de zwezerik nog een tweede orgaan die T-cellen op kan leiden? Misschien omdat er na de geboorte ontzettend veel van deze T cellen opgeleid moeten worden? Of omdat de zwezerik in ons volwassen leven verschrompeld is tot een rudiment, en deze lymfeklieren zo nodig de functie over kunnen nemen? Dit is allemaal onduidelijk, er blijft dus nog veel te onderzoeken.

Nog een nieuwtje over het afweersysteem
Onlangs is er een nieuwe functie van bekende structuren beschreven in het tijdschrift Immunity die een rol spelen bij het bestrijden van infecties – deze keer in het grote vetweefsel van de buik.

Het vetweefsel heeft naast alle vetcellen namelijk ook zogenaamde melkvlekken, wittige vlekken die verspreid in het vetweefsel te vinden zijn- vandaar de naam.
Men kende deze structuur als een opslagplek van antistofproducerende B-cellen. Ook hier bleek het maar de halve waarheid.

Vet goed
Deze melkvlekken kunnen zich namelijk autonoom tot lymfeklieren ontwikkelen, wat dus inhoudt dat ter plekke het immuunsysteem geactiveerd kan worden zodra er een infectie in de buikholte optreedt. Best handig, zo’n gespecialiseerde structuur die in actie komt bij een lokale buikinfectie.