Minister Klink heeft een probleem. De ziektekosten rijzen de pan uit en hij moet met een plan komen ze te beteugelen. Zijn nieuwste idee is om artsen te verplichten de goedkoopste versie van een medicijn aan patiënten voor te schrijven. Waarom dit een dom idee is wordt verderop duidelijk. Maar eerst wil ik de minister een veel beter idee aan de hand doen.

Alternatieve geneeswijzen, daar valt voor de minister groot geld mee te verdienen. Er is weinig regelgeving, dus weinig rompslomp. De alternatieve geneeskunde hoeft in tegenstelling tot de reguliere geneeskunde niet onder strikte voorwaarden te werken en wetenschappelijk bewijs is niet nodig.

Populariteit
Alternatieve behandel- en geneeswijzen zijn bovendien populairder dan ooit. Omdat veel behandelingen door de verzekering kunnen worden vergoed en heel wat ‘echte’ artsen (meer dan 400 in Nederland) naast hun reguliere praktijk een lucratieve handel in deze alternatieve wereld hebben, geniet het zelfs een zekere mate van aanzien. En het belangrijkste van alles: het werkt!

Acupunctuur

Twee weken geleden werd een studie gepubliceerd naar de effecten van acupunctuur (de alternatieve behandeling met het hoogste aanzien) op pijn in de onderrug. Meer dan 600 patiënten werden in vier behandelingsgroepen verdeeld. Alle groepen kregen een standaard behandeling van pijnstillers en fysiotherapie. Groep 1 kreeg verder geen behandeling terwijl de andere drie groepen een bepaalde vorm van ‘acupunctuur’ kregen bovenop de standaard therapie. Groep 2 kreeg een klassieke vorm van acupunctuur waarbij met veel ernst de ‘staat’ van de patiënt wordt bepaald en de naalden op plekken worden gezet die specifiek zijn voor de patiënt. Groep 3 kreeg een gestandaardiseerde acupunctuur behandeling waarbij de naalden bij alle patiënten op dezelfde plek werden geplaatst. Groep 4 tot slot kreeg een placebo acupunctuur behandeling waarbij met tandenstokers op dezelfde gestandaardiseerde plekken werd geprikt. De tandenstokers werden, in tegenstelling tot de acupunctuurnaalden, niet door de huid heen geprikt. Er werd bij de patiënten in groep 4 dus een acupunctuur behandeling gesimuleerd; een placebo behandeling.

Uitslag
De resultaten van de studie wezen uit dat de mensen uit de groepen 2 en 3 minder last hadden van de onderrug dan de mensen uit groep 1. Acupunctuur werkt! Wacht nog even, want nu komt het belangrijkste: de mensen in groep 4, die een nep acupunctuurbehandeling met tandenstokers hadden ondergaan, voelden zich namelijk net zo goed als de mensen uit groep 2 en 3. De conclusie van de studie is dus: acupunctuur is totale onzin maar het werkt wel fantastisch als placebo.

Placebo
Er zijn talloze andere studies te vinden die door de jaren heen de kracht van het placebo hebben laten zien. Een van mijn favorieten is een studie van een onderzoeksgroep van het Massachusetts Institute of Technology in Cambridge in de VS. Zij lieten vorig jaar zien dat een dure pil een veel effectiever placebo-effect geeft dan een goedkope pil. Daarop voortbordurend concludeerden ze dat de effectiviteit van een behandeling voor een gedeelte afhangt van de verwachting die door de arts wordt gewekt: mooie hoopvolle verwachtingen geven gezondere mensen.

Placebo instituut
Deze en voorgaande regeringen hebben helemaal geen zin om de alternatieve geneeskunde aan strengere regelgeving te onderwerpen. Dus dan moet het maar over een heel andere boeg: “Minister Klink, omhels die wereld van wierook, hoop en kwakzalverij. Richt het Rijks Instituut voor Placebostudies (RIP) op en ga zelf de alternatieve middeltjes vermarkten.” Dat er dan af en toe eens iets mis gaat en dat iemand een ‘Jomandaatje’ uithaalt dat nemen we gewoon op de koop toe, dat doen we nu immers ook. Nu u toch bezig bent nog een laatste tip. Het gaat allemaal om perceptie, dus niet meer tegen het volk zeggen van die goedkope pillen, het zijn de dure die veel beter werken.

Dit stuk verscheen ook op de Opinie pagina van de Volkskrantsite