218553_1_genmaisDe Duitse minister van landbouw, Ilse Aigner, heeft een paar weken geleden het verbouwen van de maïsssoort MON 810 van het bedrijf Monsanto verboden. De Duitse kranten suggereren dat de minister dit heeft gedaan om kiezers te winnen voor de Europese verkiezingen, en niet omdat ze echt twijfelt aan de veiligheid van de maïs.

Weerstand
Duitsland is het zesde land op rij dat, tegen het advies van de ESFA (Europese Autoriteit voor voedselveiligheid), de genetisch gemodificeerde maïs verbiedt. Ook in Nederland is er veel weerstand tegen genetisch gemodificeerde gewassen bij het publiek en in de Tweede Kamer. Meer weerstand dan volgens mij nodig is.

Bt maïs
MON 810 is een Monsanto variant van een ‘Bt maïs’, maïs met een gen van de bacterie Bacillus thuringiensis. Dankzij het Bt gen is Bt maïs giftig voor motten en niet voor andere dieren of mensen. Bij Bt maïs ontstaat minder vraatschade en dus hoeven boeren minder insecticiden te gebruiken. Dat klinkt goed. Waarom zijn er toch zoveel mensen tegen?

Onnatuurlijk
Een argument tegen is dat genetisch gemodificeerde gewassen onnatuurlijk zijn. De gewassen zijn in het laboratorium door mensenhanden ‘gemaakt’ en dus inderdaad onnatuurlijk. Maar natuurlijk is niet perse goed en onnatuurlijk niet perse slecht. Insuline uit genetische gemodificeerde bacteriën, of moderne kankermedicijnen uit het laboratorium zijn bijvoorbeeld ook onnatuurlijk. Onnatuurlijk is een onderbuikargument en zou in de Tweede Kamer geen rol moeten spelen.

Milieu
Een ander argument is dat genetisch gemodificeerde gewassen slecht zijn voor het milieu. In het geval van Bt maïs is inmiddels veel onderzoek gedaan en de resultaten zijn meestal positief. In 25 onderzoeken naar het effect van pollen van Bt maïs op bijen werd geen effect gevonden: Bt maïs pollen is dus voor bijen niet giftig.

In een overzicht van 42 veldstudies naar Bt maïs en Bt katoen werd bovendien gevonden dat de Bt gewassen beter zijn voor het mileu dan normale gewassen die met insecticiden behandeld zijn. Normale maïs zonder insecticiden is nog beter voor het milieu, maar ik vrees dat dat op grote schaal economisch niet haalbaar is, omdat de opbrengsten te laag zijn

Gif
Niet alles wat Monsanto produceert is positief. Zo maakt het bedrijf ook gewassen waarbij juist meer gif gebruikt kan worden. Zoals maïs die resistent is tegen herbiciden (gif tegen onkruid), zodat de boer meer herbiciden kan gebruiken. In dat geval kan ik me goed voorstellen dat zulke gewassen niet toegelaten worden omdat ze ertoe leiden dat er meer gif in het milieu terecht komt.

Ontsnappen
Een ander milieu-argument is dat de genetisch gemodificeerde planten kunnen kruisen met andere planten. Daardoor zouden de Bt genen theoretisch in ‘de natuur’ terecht kunnen komen. Maar bij maïs is dat onwaarschijnlijk want maïs kan niet kruisen met de wilde planten die in Europa voorkomen. Het kan natuurlijk wel kruisen met andere maïs, die door andere boeren verbouwd wordt, en dat is zeker niet met 100 procent zekerheid te voorkomen. Maar wanneer de boer het volgende jaar nieuwe zaden gebruikt is de maïs weer gewoon Bt vrij.

Slechte naam
Tenslotte zijn er nog de argumenten in de trant van ‘Monsanto is een monopolist, misbruikt zijn macht en doet aan koppelverkoop’. Maar het koppelverkoop-argument is in deze discussie niet relevant. Natuurlijk ben ik tegen koppelverkoop en wurgcontracten, maar verbieden we computers omdat Microsoft aan koppelverkoop doet? En ja, het zou natuurlijk voor arme boeren beter zijn als ze patent-vrije zaden konden kopen. Misschien is dat iets waar de ministeries van Landbouw, Onderwijs en Ontwikkelingssamenwerking samen in zouden kunnen investeren?

Waarom zouden we MON 810 wel toelaten? Het levert meer maïs op, van betere kwaliteit en met minder gebruik van insecticiden. Onderbuikargumenten en Europese verkiezingen mogen de vooruitgang niet tegenhouden!

corn_borer mais

De Europese maïsboorder is de mot die schadelijk is voor mais.

Dit stuk verscheen ook op de Volkskrantsite