vechten tegen de koekoekOp de naked scientist podcast hoorde ik net een leuk stukje over karakieten en koekoeken. Het ging erover dat de kleine karakiet actief koekoeken aanvalt om te voorkomen dat de koekoek een ei legt in zijn nest. De karakieten blijken dat alleen te doen in gebieden waar de karakieten veel met koekoekseieren te maken krijgen. Dat is ook logisch, want het aanvallen van koekoeken is gevaarlijk en als het risico een koekoeksei te krijgen niet zo groot is kun je beter rustig afwachten en je onopvallend gedragen. Ik zocht meteen even na op internet wie dit onderzoek had gedaan en ontdekte dat het een oude bekende van mij was: Justin Welbergen. Justin heeft ook aan de UvA gestudeerd en werkt nu als postdoc bij Nick Davies. Aan de UvA hebben we nog geleerd uit een boek van Krebs & Davies, nu werkt hij in Cambridge bij Davies zelf!

Nick Davies Justin Welbergen

Justin en Nick Davies keken naar de reactie van de karakieten op nep-koekoeken. Het bleek dat sommige karakieten veel agressiever reageerden dan anderen. En de agressieve karakieten bleken later minder koekoekseieren in hun nesten te hebben. Agressie werkt dus! Ze vonden ook dat vogels in gebieden met veel koekoeken (of dichtbij een koekoek-uitkijkpost) agressiever waren dan vogels in andere gebieden. En de vogels in de koekoeksgebieden waren alleen agressiever tegen koekoeken, niet tegen andere vreemde vogels. Welbergen en Davies denken dan ook dat die karakieten in koekoeksgebieden weten dat de koekoeken een gevaar betekenen.

Ik vind het een interessant verhaal, ook omdat het lijkt op onderzoek waar ik aan mee werk in München. Daar gaat het om twee soorten mieren, waarbij de ene soort de andere als slaaf houdt. De slavenhoudende mieren kunnen, net als koekoeken, niet voor hun eigen jongen zorgen. Ze hebben daar een andere soort voor nodig. De koekoeken leggen hun eieren in het nest van andere vogels en hopen dat de andere vogels voor hun jongen zorgen. De slavenhoudende mieren houden rooftochten om slaven voor hun nest te veroveren. De slaven zorgen daarna voor de jongen van de slavenhouders. Als de slavenhouders een nest van de andere soort aanvallen verdedigen de mieren zichzelf en hun jongen. En net als bij de agressie van de karakieten, blijken de mieren in de gebieden met meer slavenhouders agressiever en efficienter te vechten tegen de slavenhoudende mieren (tenminste in de VS, in Europa wordt dit niet gevonden). Welbergen en Davies denken dat de karakieten weten dat er veel koekoeken in de buurt zijn. In het geval van de mieren denk ik niet dat ze weten dat er slavenhouders in de buurt zijn. Eerder geloof ik dat in gebieden met veel slavenhouders alleen de agressieve kolonies overleven – na genoeg generaties met rooftochten is de hele populatie agressiever geworden. Blinde evolutie dus bij de mieren. Intelligentie bij de karakieten.

Blijft natuurlijk de vraag hoe het kan dat de slimme karakiet niet door heeft dat dat monster (zie foto) niet zijn kind is!
Karakiet en koekoek