Is het nuttig om natuur uit te drukken in geld? Deze moeilijke vraag kruiste deze week mijn pad. Sommige mensen nemen het begrip “natuurwaarde” kennelijk nogal letterlijk op en willen natuurwaarde uitgedrukt zien in keiharde klinkende euro’s. Persoonlijk ben ik er geen voorstander van om een prijskaartje te plakken op elke boom, vis of vogel. Echter, deze “natuurprijzen” bestaan wel en worden ook gebruikt.

Economische doelen zijn altijd weer te geven in mooie ronde getallen. Stel dat er een haven aangelegd wordt dan brengt dat een aantal voordelen met zich mee, zoals meer werkgelegenheid en meer handel. Deze voordelen zijn makkelijk uit te drukken in een geldbedrag. Als je daarentegen als ecoloog iets nuttigs moet zeggen over de belangen van de natuur in het tot haven om te vormen gebied, dan verval je voor je het weet in esoterisch gewauwel over belevingswaarde en onvervangbaarheid. Zelfs al zou ik interessante ecologische dingen zeggen, dan steekt “dit gebied is een kraamkamer voor jonge platvis”, misschien toch wat mager af tegen “we creëren 20.000 banen”.

Waarschijnlijk komt het hierdoor dat bij sommige ecologen de behoefte bestond om tenminste een concreet tegenbod op tafel te kunnen leggen. Dit resulteerde in een soort van kentallen lijst, waarin staat hoeveel een bepaald type eikenbos waard is en hoeveel een dennenbos. Hier zit natuurlijk een hele berekening achter, maar echt stevig gefundeerd kan het natuurlijk nooit zijn. Arnold Heertje zei ooit dat in de economie iets wat onvervangbaar is van onschatbare waarde is en dat daarom natuur onmogelijk in geld is uit te drukken. Onvervangbaar, van onschatbare waarde en daarmee waardeloos dus!

Naast een belabberde waardebepaling heeft de natuur nog een ander groot probleem. Natuur wekt altijd de indruk dat het makkelijk een beetje in kan schikken of op kan schuiven. Een haven, of onze economie, is niet zo flexibel, maar een vogel kan wel ergens anders broeden, een vis kan ergens anders eten en een plant kan ergens anders groeien. Al met al zijn mijn gedachten op dit moment dat we als ecologen het economische spel eigenlijk niet mee moeten willen spelen maar dat het onze taak is om duidelijk te maken dat het inschikkend vermogen van de natuur eindig is. Je weet het echter niet in deze onzekere tijden, misschien hang ik binnenkort het motto “if you can’t beat them, join them” toch weer aan…