In de laatste week van dit jaar schrijven de auteurs van sciencepalooza over hun wetenschappelijke hoogte- en dieptepunten van 2008, en over de torenhoge verwachtingen die ze voor het komende jaar hebben. Legio onderwerpen zullen de revue passeren: van de LHC tot het klimaat, van Obama tot Fokke en Sukke, van de grootste misverstanden in de genetica tot de grootste flops van het jaar. Tot en met 2 januari bijna elka dag een nieuwe aflevering, dus mis er geen één!

Alweer de één na laatste uit de serie. De persoonlijke wetenschap top 5 van Yuri. Vijf zeer afwijkende onderwerpen en volgens Yuri daarom geen volgorde in aan te brengen. Behalve de nummer 1, die is echt de nummer 1 van 2008.

1. 200 jaar KNAW
Op 8 mei 2008 bestond de Koninklijke Akademie van Wetenschappen (KNAW) 200 jaar. Twee eeuwen KNAW, dat is iets bijzonders. De KNAW is van onmetelijk belang voor de Nederlandse wetenschap op zoveel manieren: de eigen onderzoeksinstituten, waaronder zeer gerenommeerde, de prijzen die ze uitreiken, de politieke invloed en uiteraard de leden. Ik had het geluk om aanwezig te mogen zijn bij de officiële viering op 8 mei in de Beurs van Berlage en naast dat ik Hans Klok voor het eerst heb mogen zien optreden, trof mij de serieuze, maar enthousiaste sfeer die er heerste. Het jubileum van de KNAW is voor mij de wetenschappelijke nummer 1 van 2008.

2. Het in gebruik nemen en weer kapot gaan van de Large Hadron Collider (LHC)
Op 10 september 2008 werd bij CERN de Large Hadron Collider (LHC) succesvol in gebruik genomen. De blijdschap van de aanwezige wetenschappers en technici was enorm, getuige dit filmpje:

De LHC kan wellicht het bestaan van het Higgs Boson aantonen, een zeer fundamenteel, nog niet waargenomen, elementair deeltje. Helaas ging het ding op 19 september kapot en zal het wel tot de zomer duren voor het weer in gebruik kan worden genomen.

3. Lesgeven samen met de uitvinder van de DNA-vingerafdruk
Sir Alec Jeffreys is de uitvinder van de DNA-vingerafdruk en dat is nogal wat. Hij is de persoon die het mogelijk heeft gemaakt om individuen (mensen of andere organismen) met elkaar te vergelijken aan de hand van variatie op het DNA. Televisieprogramma’s zoals CSI doen lijken alsof deze technieken de normaalste zaak van de wereld zijn, maar de DNA-vingerafdruk is pas 24 jaar oud, maar werd al een jaar na de ontdekking succesvol ingezet bij een lastige immigratiezaak. Ik heb dit jaar samen met Alec Jeffreys in Den Haag in de residentie van de Britse Ambassadeur lesgegeven aan meer dan 20 leerlingen van Nederlandse en internationale scholen in Nederland over DNA-vingerafdrukken. Ze hebben zelf een DNA-vingerafdruk gemaakt, gediscussieerd en geluisterd naar een fascinerend college van Alec Jeffreys. Ik vond Alec Jeffreys een vriendelijke, typisch Engelse, slimme en geïnteresseerde man en ook nog eens goed met pubers. Ik ben benieuwd wanneer hij de Nobelprijs krijgt.

4. De herschepping van de wereld, de moderne natuurwetenschap verklaard van Floris Cohen
Floris Cohen is bijzonder hoogleraar Vergelijkende geschiedenis van de natuurwetenschap aan de Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht en de schrijver van ‘De herschepping van de wereld, de moderne natuurwetenschap verklaard’. Hij laat in dit boek op heldere, leesbare wijze zien hoe de moderne natuurwetenschap in de zeventiende eeuw heeft kunnen ontstaan en beantwoord de vraag waarom deze omwenteling juist op dat moment en juist in Europa plaatsvond, en niet in andere hoogontwikkelde beschavingen.

5. Nobelprijs voor de geneeskunde voor ontdekking HIV
Ik citeer een stukje van een Sciencepalooza bericht van Mark:
“Gerechtigheid! Gister kregen twee Fransen Françoise Barré-Sinoussi en Luc Montagnier de Nobelprijs voor de geneeskunde voor de ontdekking van HIV, de veroorzaker van de ziekte AIDS. Goed bericht om meerdere redenen: 1) omdat Barré-Sinoussi gelauwerd wordt. Zij was degene die de uiteindelijke proeven deed. 2) omdat een belangrijke (HIV) controverse (voorgoed) wordt beslecht door het Nobel-prijs comité(?)”