Deel III uit de serie lang leven zonder al te veel moeite. Na Nadine en Bregje kan ik niet achterblijven en ga ook wat schrijven over lang leven, Sirt1, resveratrol, gisten, muizen, ratten, mensen en hoe dun te blijven zonder je eetpatroon dramatisch aan te passen. Laat ik maar beginnen bij ratten. Alweer zeventig jaar geleden werd gevonden dat ratten die een calorie-arm dieet kregen twee keer zo oud werden als hun rattenvriendjes op een normaal dieet. Sindsdien is dit effect van verminderde calorische inname (in het engels Caloric Restriction ofwel CR) in meerdere organismen gevonden. Er is zelfs een club mensen die zichzelf min of meer verhongert in de hoop op een langer leven. Ik ken het verhaal van een Amerikaanse Prof die overal waar hij gaat eten, een weegschaal meeneemt om geen calorie teveel binnen te krijgen.

Grappig genoeg is het CR-effect ook gevonden in de eencellige bakkersgist; op een streng calorisch dieet deelt een bakkersgist vaker voordat hij dood gaat dan gistcellen op een calorie-rijk dieet. Grappig, maar ook belangrijk omdat in bakkersgist gemakkelijk kan worden onderzocht welke genen bij dit proces betrokken zijn. De onderzoeksgroep van Leonard Guarente vond dan ook al snel dat het gist-gen sir2 bij CR een belangrijke rol  speelt. (Sir2 lijkt qua structuur en functie sterk op het gen product van Sirt1 in muizen en mensen waar Nadine eerder over schreef.) David Sinclear, een voormalig medewerker van Guarente vond bovendien dat de stof resveratrol, sir2 activeert en hetzelfde effect heeft als een calorie-arm dieet. De werking van resveratrol is niet beperkt tot gist maar heeft ook allerlei gezondheidseffecten in muizen. In het filmpje hieronder zie je bijvoorbeeld dat het uithoudingsvermogen van de rechter muis met een resveratrol in z’n dieet veel beter is dan de linker muis zonder resveratrol.

Sinclear is inmiddels een bedrijf gestart, Sirtis genoemd en resveratrol wordt nu in de kliniek getest om te worden ingezet als nieuw diabetes medicijn. Inmiddels is er ook een andere stof gevonden die met een hoge specificiteit bindt aan Sirt1 (artikel). Muizen die deze stof met de “aansprekende” naam SRT1720 krijgen, lopen twee keer zo ver in een tredmolen als de controle groep. En muizen die op een dieet met veel vet normaal gesproken snel diabetes ontwikkelen doen dit niet als er SRT1720 aan dit dieet wordt toegevoegd. Het is nog niet bewezen dat resveratrol of SRT1720 ook een effect heeft op levensverwachting in muizen en mensen. Maar wie weet levert Sirtis ons straks de heilige graal. Voorlopig is de SRT1720 pil nog wel vrij fors, in muizen is 500 miligram per kilo lichaamsgewicht nodig voor een goed effect. Omgerekend zou dit voor een persoon van 70 kilo een pil van 35 gram betekenen.


Deel I van Nadine en deel II van Bregje over resveratrol en langer leven.