mycobacterium verspreidingDaar waar de mens gaat, daar gaan rat en muis. Deze ‘plaagdieren’ hebben zich voor een groot deel aangepast aan onze manier van leven, en volgden ons tijdens onze verspreiding over de aarde (denk aan VOC schepen vol ratten, of muizen in Egyptische graanschuren). Het blijkt nu dat dit volg-gedrag niet alleen is weggelegd voor knaagdieren:  bacteriën doen dit ook. 

In PLoS Pathogens staat een artikel over de bacterie die TBC verookzaakt: Mycobacterium tuberculosis. Tot voor kort was er nog maar weinig bekend over wanneer en hoe deze ziekte ontstaan is. En dat terwijl maar liefst een derde van de wereldbevolking geïnfecteerd is met deze ‘bug’ (HIV, eat your heart out).

Een onderzoeksteam heeft nu aan de hand van stukjes DNA laten zien dat er 2 hoofdgroepen van deze bacterie zijn: 1 die alleen in mensen voorkomt, en 1 groep die bestaat uit mensen- en dierenvarianten. Dat wijst erop dat Mycobacterium van mens op dier is overgesprongen in plaats van andersom, zoals bijvoorbeeld bij influenza en HIV.

Daarnaast laten de wetenschappers met behulp van veel statistiek zien (of dat zinvol is, is een discussie op zich) dat de leeftijd van Mycobacterium tuberculosis ongeveer 40,000 jaar is, wat overeenkomt met het vertrek van de eerste mensen uit Afrika (zie plaatje). Daarnaast vonden ze een recente uitwaaiëring van alle Mycobacterium soorten in de laatste 200 jaar, wat precies overeenkomt met onze industriële revolutie en de ‘populatie explosie’.

Over evolutionair succes gesproken… Deze bacterie heeft ongeveer 2 miljard mensen geïnfecteerd, zonder dat de meeste dragers daaraan overlijden, of er ziek van worden. Ik werp bij deze de hypothese op dat over 40,000 jaar deze bacterie net zo onschadelijk en veel voorkomend is als onze darmflora. Wedden?