Het groen fluorescerende eiwit GFP heeft de Nobelprijs voor Scheikunde gewonnen. Osamu Shimomura, Martin Chalfie en Roger Y. Tsien delen de Nobelprijs voor de ontdekking en ontwikkeling van GFP. Waarom een fluorescerend eiwit de Nobelprijs verdient? Omdat het een revolutie heeft veroorzaakt in het biologisch onderzoek. GFP maakte het mogelijk om processen in levende organismen zichtbaar te maken. Hier twee voorbeelden uit mijn eigen onderzoek.

Eiwitten localiseren en volgen in levende organismen zoals hier in de zebravis.

Links: Levende zebravis embryo’s door een gewone lichtveld microscoop. Rechts: Dezelfde embryos door een fluorescentie microscoop waardoor je GFP kan zien. GFP is hier gekoppeld aan een eiwit waarvan ik wilde weten waar het zich bevindt in het embryo. Door dit eiwit te koppelen aan GFP weet ik dat waar je GFP ziet, mijn eiwit ook moet zijn. Nu kan ik het eiwit volgen gedurende de ontwikkeling van de zebravis.

Live processen volgen in de cel, zoals hier celdeling in een zebravis embryo.

In dit filmpje zie je een zebravis embryo in een heel vroeg stadium. Je ziet hier twee kleuren: rood en groen. De ontdekking van GFP heeft geleid tot het maken van verwante fluorescerende eiwitten, zoals het rood fluorescerende eiwit RFP. RFP is in het filmpje gekoppeld aan een membraaneiwit en de membranen zijn daardoor rood gekleurd. GFP is nu gekoppeld aan één van de verpakkings-eiwitten van het DNA. Het DNA is daardoor groen gekleurd. Als je het filmpje stap voor stap afspeelt door de buttons rechtsonder te gebruiken, kan je zien hoe het DNA verandert tijdens de celdeling: het wordt eerst heel compact en deelt zich dan in tweeën.