Volgens Professor Manfred Milinksi (uit Plön, Duitsland) zouden we het klimaat kunnen redden als de olieprijzen meewerken. Maar vooral als we ervoor zorgen dat mensen goed geinformeerd zijn en als we van elkaar zien wat we doen, zodat je een “groene” reputatie op kan bouwen. Gisteren was Manfred Milinski bij ons op bezoek in München.

Milinski doet al jaren erg cool onderzoek aan stekelbaarsjes en mensen. Dit keer ging z’n praatje over zijn onderzoek aan gedrag van mensen. Samen met anderen heeft hij een ingenieus “red-het-klimaat” experiment opgezet. Studenten werden in groepjes van 6 ingedeeld. Het spel bestond uit 20 ronden. In ronde 1, 3, 5 etc werd gevraagd om geld te geven voor een beter klimaat (dit geld zou worden gebruikt voor een grote kranten-advertentie over energie spaar tips) en in de ronden 2, 4, 6 etc werd er een “indirect reciprocity” spel gespeeld.

In het “indirect reciprocity” spel draait alles om gul zijn tegenover anderen. Spelers krijgen de mogelijkheid om geld aan elkaar te geven en als ze dat doen wordt het geld voor de ontvanger verdubbelt. Je kan nooit iets teruggeven aan degene die jou wat gegeven heeft (vandaar “indirect”).

Maar als iedereen geeft wint iedereen. Uit eerdere experimenten is al gebleken dat mensen het meest geven aan “aardige” mensen. Het spel is anoniem, maar de spelers weten van de anderen hoe ze zich in het spel gedragen, de vraag is bijvoorbeeld: “Wil je 2 euro geven aan speler B? Speler B heeft tot nu toe 10 Euro weggegeven.”. In het “red-het-klimaat” experiment gaven de spelers veruit het meeste aan de spelers die het meeste aan het klimaat gegeven hadden (en het gaat in dit soort experimenten om echte harde Euro’s).

Drie dingen in het experiment maakten het superinteressant. Ten eerste was er de regel dat de hele groep samen minstens 120 Euro aan het klimaat moest geven, anders zou aan het einde iedereen alles verliezen. Het idee is natuurlijk dat dat lijkt op de echte situatie. Als we niet allemaal samen CO2 uitstoot verminderen gaan we straks allemaal dood. De deprimerende uitkomst van het experiment was dat de meeste groepen de 120 Euro niet haalden. In deze groepen verloren de spelers al hun geld.

Ten tweede kreeg een deel van de groepen van te voren een college van een klimaat onderzoeker. Deze goed geinformeerde groepen gaven veel meer geld aan het klimaat dan de groepen die minder goed geinformeerd waren. Dat is misschien niet verassend, maar het maakt weer eens duidelijk dat wetenschappers echt het publiek moeten informeren.

Ten derde werden sommige geef-aan-het-klimaat ronden echt anoniem gespeeld. Dwz, hier konden de studenten geld geven, maar of en hoeveel ze gaven was niet te zien voor de anderen. En wat blijkt: ze gaven veel en veel minder!

Na afloop van zijn praatje, onder het genot van een lokaal biertje (import bier kost te veel CO2) vroeg ik Milinski hoe hij de toekomst zag. Is hij optimistisch? Zijn antwoord was: “Jahoor, als de olieprijzen blijven stijgen dan komt het allemaal goed.”

Dank u wel oliesjeiks en terroristen, redders van onze aarde! Laat het vooral een zooitje blijven in Nigeria en het Midden-Oosten!