Toen ik deze morgen mijn emails en het wereldnieuws doorspitte, stuitte ik op dit artikel op de BBC website: “Drug for deadly prostate cancer”. Met als catchphrase: “[the drug] could potentially treat up to 80% of patients with a deadly form of the disease resistant to currently available chemotherapy”. Oei, dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Meestal is het dat ook.

Ik vind dit soort artikelen meestal op z’n minst tenenkrommend, en op z’n ergst gevaarlijk. Het geeft vaak onterechte hoop, omdat veel van die medicijnen alleen nog maar zijn toegepast in reageerbuizen of als je geluk hebt in knaagdieren. Dit bewuste artikel bleek te gaan over een medicijn dat al in clinical trials is gebruikt, wat het hele verhaal alweer realistischer doet klinken. Echter, het houden van een koel hoofd lijkt mij geboden. Het onderzoek is gepubliceerd in ‘the Journal of Clinical Oncology’.

De jubelstemming van vanochtend bracht mij terug naar 1990, toen met veel bombarie het NOS journaal opende met ‘het medicijn tegen AIDS’. In 1990 was de diagnose ‘sero-postief’ een regelrecht doodvonnis, dus je kan je de impact van dit bericht voorstellen: het was letterlijk wereldnieuws. Meestal zijn het de media die overdrijven en de wetenschappers die hysterische taferelen proberen te voorkomen door veel slagen om de arm te nemen. Echter, het schrijnende van de AIDS-affaire uit 1990 was dat de onderzoeker Henk Buck, hoogleraar Scheikunde in Eindhoven, zich had laten verleiden om grootse uitspraken te doen ["Ik ga er eigenijk wel van uit dat het AIDS virus binnen enkele jaren tot het verleden behoort"]. Ik zou willen zeggen: met meer dan 30 miljoen HIV-geïnfecteerden vandaag de dag is de rest geschiedenis gebleken. Het ‘medicijn’ bleek niet zuiver, waardoor het niet duidelijk was wat nu precies de werkzame stof was. Buck werd aan de schandpaal genageld, en is met vervroegd pensioen gegaan.

Het VPRO programma ‘Andere Tijden’ heeft over deze affaire een documentaire gemaakt die nog steeds op hun site te bekijken is. Een echte aanrader wat betreft ‘misplaatste jubelstemming in de wetenschap’.